Bước Vào Cửa Phật-Quyển 1

                                                   Hoàng Hữu Nguyễn Văn Phú 

                                         Bài10. BỒ TÁT QUÁN... ... THẾ ÂM 

    Phật tử chúng ta mỗi khi đến chùa, đều đến lễ trước bàn thờ Phật và bàn thờ một vị Bồ-tát, đó là Bồ-tát Quán Thế Âm.  Hàng năm, vào ngày Phật Đản, chúng ta được nghe lược sử của đức Phật Thích-Ca, một nhân vật lịch sử, sáng lập ra Phật giáo.  Còn như Bồ-tát Quán Thế Âm, thì Ngài không có giáng sinh tại trái đất của chúng ta đây, nhưng kinh sách Phật giáo có chép tiền thân của Ngài: Ngài là một thái tử đã được dịp theo vua cha đến hầu Đức Phật Bảo Tạng và được Đức Phật Bảo Tạng thọ ký sau này thành Bồ-tát Quán Âm, phụ tá Đức Phật Di-Đà và sau cùng sẽ thành Phật với danh hiệu Phổ Quang Công Đức Sơn Vương Phật.

    Chúng ta vẫn nghe danh hiệu của Ngài là Bồ-tát Quán Âm, Bồ-tát Quán Thế Âm, Bồ -tát Quán Tự Tại, Phật Bà Quan Âm ...  Ngài quán sát tiếng kêu than ở khắp nơi để đến cứu khổ, cứu nạn.  Cùng với Bồ-tát Đại-Thế-Chí, Ngài phụ tá Đức Phật Di-Đà tại cõi Cực Lạc phương Tây, ba Ngài chính là “Tây phương Tam Thánh” vậy.

    Do hạnh nguyện của Ngài, Ngài tùy duyên mà ứng hiện để độ những người gặp khổ đau, tai ách.  Ngài có thể hoá thân dưới 32 hình tướng khác nhau để cứu chúng sinh và ban cho chúng sinh đức tính vô úy nghĩa là không sợ hãi.

    Người Việt Nam chúng ta thờ Ngài Quán Thế Âm với nhiều hình tượng khác nhau, một là Quán Âm đồng tử (hình Phật Bà bế đứa trẻ nhỏ), hai là Quán Âm Nam Hải (hình Phật Bà xuất hiện đứng trên bông sen ở biển Nam Hải), ba là Quán Âm thiên thủ thiên nhãn tức hình Bồ-tát Quán Âm với một ngàn tay, trong mỗi bàn tay có một con mắt. Thật ra, còn rất nhiều loại hình tượng khác nữa.

    Hình thứ nhất có lẽ dính dáng đến chuyện Quán Âm Thị Kính (oan Thị Kính).  Hình thứ nhì có lẽ dính dáng đến “tứ đại danh sơn” ở Trung Hoa; đó là bốn ngọn núi danh tiếng ở Trung Hoa. (Phía Đông là núi Phổ Đà, ở trên một hòn đảo nhỏ, thờ Đức Quán Âm, phía Tây là núi Nga Mi thờ Ngài Phổ Hiền, phía Bắc là núi Ngũ Đài thờ Ngài Văn-Thù-Sư-Lợi, phía Nam là núi Cửu Hoa thờ Ngài Địa Tạng).  Còn hình thứ ba nghìn mắt, nghìn tay cốt ý nói lên khả năng cứu độ vô biên của Ngài.

    Hình tượng phổ thông nhất của Ngài là tượng một vị nữ đứng trên bông sen, tay phải cầm nhành dương liễu, tay trái mang bình chứa nước cam lồ.  Nhành dương liễu tượng trưng cho đức nhẫn nhục, bình cam lồ nói lên tâm từ bi.  Nhành dương khi bị gió thổi mạnh thì uốn mà không gãy, hết gió lại vươn lên, đó là hình ảnh người biết tùy thời, tùy cảnh mà ứng phó, xử sự nhưng vẫn có lập trường chân chánh vững chắc của mình.  Nước cam lồ ngon bổ làm khỏe người ốm, đánh thức kẻ mê.  Ai đau khổ, cầu đến Ngài, Ngài sẽ tùy duyên mà hóa độ, dùng nước cam lồ mà cứu khổ cứu nạn.  Đặc biệt ai bị lòng tham lam và những dục vọng nổi lên mạnh mẽ như ngọn lửa thiêu đốt ruột gan, nếu biết niệm danh hiệu Ngài Quán Thế Âm thì lòng tham xẹp xuống, dục vọng tiêu tan.  Đó là ý nghĩa của câu “nếu biết niệm Bồ-tát Quán Thế Âm thì dù nhảy vào lửa, lửa cũng không đốt được”.

    Chúng ta coi Bồ-tát Quán Thế Âm là bà mẹ hiền dùng tình thương bao la mà che chở cho con cái, vì thế chúng ta thường hình dung Ngài dưới hình một người nữ và gọi Ngài là Phật Bà. Tuy không nói ra nhưng chắc chắn chúng ta đồng ý với nhau rằng trong toàn thể các vị Bồ-Tát, chúng ta coi Bồ-tát Quán Thế Âm là gần chúng ta hơn cả và chúng ta niệm danh hiệu Ngài rất nhiều. Về vấn đề Ngài ứng hiện ở đâu, trước mặt ai, chúng tôi nghĩ rằng chỉ những ai đã cảm ứng thì người đó mới biết mà thôi.

    Phật tử chúng ta biết đến Ngài nhiều, cũng là do Kinh Phổ Môn. Kinh này chính là phẩm thứ 25 của Kinh Diệu Pháp Liên Hoa (nói ngắn là Kinh Pháp Hoa).

    Phổ Môn nghĩa đen là khắp mọi cửa, khắp mọi nhà, nghĩa rộng là pháp môn phổ biến thông dụng mọi lúc và khắp nơi: trong một môn mà thâu hết các pháp nên gọi là phổ môn, Phật và Bồ Tát dùng thần thông thị hiện ra mọi hình tướng để cứu độ chúng sanh nên gọi là phổ môn, đó là “phổ môn thị hiện”.

    Người tụng kinh Phổ Môn chỉ căn cứ vào nghĩa đen của lời kinh thì hiểu rằng niệm danh hiệu Ngài thì có thể qua bảy nạn (nước, lửa, gió bão, dao kiếm, quỷ dữ, tù ngục và cướp bóc), có thể vượt qua ba độc (tham, sân, si), có thể xin được hai điều (sinh con trai, sinh con gái theo ý muốn).  Bồ-Tát Quán Thế Âm thị hiện dưới 32 hình tướng để cứu độ chúng sanh đau khổ thành tâm cầu cứu Ngài và ban cho vô úy.

    Bước thêm một bước nữa, người ta tụng thêm Tâm Kinh (Bát-nhã ba-la-mật-đa Tâm Kinh) và thấy rằng “Quán tự tại Bồ-tát thực hành sâu xa pháp bát-nhã Ba-la-mật-đa nên thấy ngũ uẩn đều là không cả, qua hết thảy khổ ách”.

    Người phàm chúng ta khi tiếp xúc với sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp thì chúng ta có phản ứng theo thói quen, ý thích, tập quán, phong tục, giáo dục... của mình; chúng ta thích cái này, ghét cái khác, hoặc chẳng yêu, chẳng ghét gì cả.  Ưa thích thì muốn có, muốn chiếm, muốn giữ... ghét bỏ thì muốn xa, muốn phá, muốn giết.  Lòng tham, sân, si mạnh mẽ đến nỗi như ngọn lửa thiêu đốt tâm can ta, lòng ham muốn dữ dội quá hệt như gió bão, nước lũ lôi cuốn ta vào những hành động tội lỗi.  Do sáu căn tiếp xúc sáu trần sinh ra ái, ố, hỉ, nộ, ai, lạc, nghĩ xằng làm bậy, sáu căn hại người không khác gì binh khí, không khác gì quỷ dữ xúi bẩy, con người không còn tự chủ, mất cả tự do, thế là chính mình bị tù đày, ràng buộc bởi ham muốn, tham vọng...  Hãy niệm Quán Thế Âm Bồ-tát, luôn luôn nhớ nghĩ đến Ngài (niệm có nghĩa là nhớ nghĩ) tức là đến giáo pháp của chư Phật, chư Bồ-tát, thiện tâm hồi lại, Phật tánh trở về, lòng lắng xuống, tâm an tịnh; lúc đó nước, lửa, gió, vũ khí, quỷ dữ ... không thể làm hại được ta nữa vì ta đã làm chủ được ta! Giữa lửa tham dục mà không tham dục, như vậy là nhảy vào lửa, lửa không đốt cháy được.  Giữa sóng dữ của ham muốn, cáu kỉnh mà hết ham muốn, cáu kỉnh, như thế là gặp bão tố ngoài biển cả mà không bị chìm thuyền...  Cầu con trai là cầu phước đức trí tuệ, cầu con gái là cầu đoan trang nghiêm chánh.  Cũng có thể nói cách khác: con trai tượng trưng cho trí huệ, con gái tượng trưng cho phước đức, từ bi.

    Hãy tu theo pháp môn Quán Thế Âm Bồ-tát, hãy luôn niệm danh hiệu Ngài như niệm danh hiệu đức Phật A-Di-Đà, sẽ được sáng suốt, không còn si mê, sẽ an tịnh, không còn giận hờn, sẽ hết tham dục, sẽ hiểu chư hành vô thường, mà hết tham dục, sẽ trở nên từ bi, yêu thương muôn loài, là bạn của tất cả, hết quân thù, keœ cướp, hết quỷ dữ rình mò làm hại...

    Hãy tu theo pháp môn Quán Thế Âm, hãy học theo hạnh nguyện của Ngài.  Nói rằng Ngài thị hiện 32 hình tướng để cứu khổ, cứu nạn cũng như nói: người tu theo Phật thì “chúng sinh bao nhiêu, xin độ hết”, người căn cơ ra sao thì cứu giúp theo căn cơ của họ.

    Lại bước thêm một bước nữa: tu mãi, tu mãi, kiên quyết tu hành, đến một lúc nào đó, giác ngộ một phần, rồi giác ngộ... , đại giác, toàn giác.  Bấy giờ, đủ thần thông quyền lực, độ khắp chúng sinh như nghĩa đen của phẩm Phổ Môn. Việc này, phàm phu chúng ta chỉ nghĩ đến trong một sát-na, rồi quay về hiện tại, tự nhủ phải kiên trì tu hành.  Không phải là cắt tóc, vô chùa, nhưng chỉ cần hiểu nông cạn: hành là thực hành, là làm; tu là tu sửa, sửa chữa cho hay hơn.  Mỗi ngày ta đã tu chưa, đã hành chưa?  Nếu có thì Ngài Quán Thế Âm Bồ-Tát đang ở bên ta; nếu chưa thì phải vào việc ngay, kẻo muộn vì “con quỷ vô thường” vẫn đứng kia, ngày mai có kịp không? □

............................

                        Bước Vào Cửa Phật-Quyển 1

                        Hoằng Hữu Nguyễn Văn Phú

                         19 tháng 9, ngày vía đức

                Bài 11. QUÁN THẾ ÂM

    Hôm nay là ngày vía đức  Bồ-tát Quán Thế Âm, Phật tử chúng ta hoan hỉ và kính cẩn đảnh lễ trước tôn tượng của Ngài, uy nghi, dịu dàng và hiền hậu: “Nam mô đại từ đại bi  tầm thanh cứu khổ cứu nạn Quán Thế Âm Bồ-tát Ma-ha-tát, ”.

    Tay mặt Ngài cầm cành dương vừa dẻo vừa mềm tượng trưng cho đức nhẫn nhục, tay trái Ngài cầm bình thanh tịnh chứa nước cam lồ tượng trưng cho tâm từ bi.  Nghe tiếng kêu thương của chúng sinh, Ngài hiện thân đến an ủi, Ngài là mẹ hiền của tất cả.  Con cái bị  lửa phiền não thiêu đốt, mẹ hiền chạy tới dập tắt và tưới nước cam lồ cho con được mát mẻ an lành.  Từ bi là cứu khổ cho vui, nhẫn nhục để kiên tâm giáo hóa chúng sinh đang chìm đắm trong vô minh.

    Tại sao mỗi năm có tới ba ngày vía đức Quán Thế Âm?  Hòa thượng Huyền Tôn giảng rằng: “Trong Thiền môn Nhật tụng cổ xưa, có ghi chép: 19/2 là vía ngày đản sinh, 19/6 là vía ngày thành đạo, 19/9 là vía ngày xuất gia của Ngài”.

    Trí Giả đại sư  trên núi Thiên Thai đã viết: “...Tịnh thủy vuông tròn tùy theo bình chứa đựng, có hay không cũng tùy tiết tùy thời. Mùa xuân là loãng, mùa đông thì đặc.”  Cũng là nước mà lúc là đá, khi là hơi, lúc khác lại lỏng.  Khi thì êm ả như mặt hồ thu, lúc lại ầm ầm thác đổ từ trên cao xuống.  Nước quả nhiên là diệu dụng.  Bồ-tát Quán Thế Âm thị hiện mọi cách để cứu độ chúng sinh, đó là diệu dụng cứu khổ của Ngài”.

    Ngài thị hiện thế nào khi có vô số chúng sinh cầu Ngài cứu khổ cùng một lúc?  Hòa Thượng Huyền Tôn giải thích như sau: “Ngài như ánh thái dương chiếu sáng khắp nơi.  Mỗi chúng sinh như một chén nước trong.  Nếu hướng đúng về thái dương thì có ánh sáng, sáng ngời trong tất cả mọi chén.  Nếu che kín đi thì nhất định hình ảnh và ánh sáng không hiển hiện trong đó được.  Cũng vậy, không tha thiết chí thành, trốn tránh thì làm sao mà gặp mẹ hiền được!”. Có cảm tất có ứng.  Nhưng làm sao mà cảm?  Tin cho chắc, nguyện cho thiết, hành cho siêng, ba nghiệp thân khẩu ý đều thanh tịnh. Con đường giản đơn như vậy, cái khó là cất bước và kiên nhẫn tiến lên.

    Ngài Quán Thế Âm không giáng sinh ở trái đất chúng ta.  Người Việt Nam chúng ta thờ Ngài dưới nhiều hình tượng: một là Quán Âm đồng tử, hình Phật Bà bế đứa trẻ nhỏ, liên quan đến sự tích Thị Kính; hai là Quán Âm Nam hải, hình Phật Bà đứng trên bông sen ở biển Nam hải, liên quan đến sự tích đức chúa Ba tu ở chùa Hương; thứ ba là Quán Âm thiên thủ thiên nhãn, có ý nói lên khả năng cứu độ vô biên của Ngài. Tại chùa Bút Tháp, phủ Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, có tượng thiên thủ thiên nhãn rất đẹp, tạc từ năm 1656.  Nay tại chùa Liên Hoa ở Brossard, có một pho hệt như vậy, thỉnh quý vị tới chiêm ngưỡng và đảnh lễ.

    Một số bạn trẻ thắc mắc rằng tại sao niệm hồng danh Ngài Quán Thế Âm mà nhảy vào lửa, lửa không đốt cháy mình được?  Xin quý bạn hãy tìm hiểu huyền nghĩa chứ đừng theo nghĩa đen để rồi sinh lòng nghi  ngờ.  Vắn tắt như sau: khi ta tiếp xúc với ngoại cảnh , ta có phản ứng, hoặc ưa, hoặc ghét, hoặc dửng dưng.  Ưa thì muốn chiếm.  Ghét thì muốn phá.  Dửng dưng thì muốn cho qua.  Lòng tham mà nổi lên thì chẳng khác gì ngọn lửa đốt cháy tâm can, cơn giận kéo tới thì dữ dội ngang bão tố.  Chúng lôi cuốn ta nghĩ xằng làm bậy y như bị ma quỷ xúi dục, ta mất tự chủ, coi như bị trói buộc tù đầy.  Nếu biết thành tâm, kiên trì niệm hồng danh đức Quán Thế Âm thì lòng tham lắng xuống, cơn giận lui đi.  Tâm ta được an, ta tự chủ tự tại.  Như vậy là: vào lửa mà lửa không đốt cháy được, gặp bão mà thuyền không chìm, bị gông cùm mà phá được gông cùm.

    Hôm nay cũng là ngày kỷ niệm năm thứ 13 thành lập Tổ Đình Từ Quang (1985). Nói lời văn hoa đến đâu cũng không bằng mời quý vị xem tận mắt những tiến bộ vượt bực thực hiện nơi đây.  Mới ngày nào, thày trò dọn vào một cái nhà kho trống trải như quán chợ, nay Tổ Đình đã trở nên đẹp đẽ trang nghiêm, xứng đáng làm nơi thờ phụng Tam Bảo, làm chỗ tập hợp các tâm hồn đồng đạo tới tìm không khí thân mật và thông cảm, trong tinh thần từ bi giải thoát của đấng Cha Lành.  Phật tử xin trân trọng tri ân Hòa Thượng Viện chủ đã dày công lo nghĩ, thu xếp, thực hiện đồng thời vận động đồng bào Phật tử xa gần vun sới, xây dựng cho Tổ Đình được như ngày nay.  Đành rằng đối với đạo Phật, chẳng có gì là vĩnh cửu, vạn sự giai không, song đứng trước một giai đoạn cần củng cố đạo pháp nơi đồng bào xa đất nước hàng vạn dậm và hoằng dương Phật pháp nơi quê hương thứ hai này, thì cái hiện thực không thể thiếu được. Trước cái không, ắt là phải nhận cái có, và chúng ta theo trung đạo, không dính mắc bên nào hết cả.

    Kính xin thập phương thường trụ Tam Bảo gia hộ cho Tổ Đình Từ Quang làm tròn bổn phận đối với đạo pháp, đối với dân tộc và đối với quê hương thứ hai. □

..............................................................................

Thơ Hoàng Cầm

Cây tam cúc

Cỗ bài tam cúc mép cong cong
Rút trộm rơm nhà đi trải ổ
Chị gọi đôi cây
Trầu cay má đỏ
Kết xe hồng đưa Chị đến quê Em
Nghé cây bài tìm hơi tóc ấm
Em đừng lớn nữa Chị đừng đi
Tướng sĩ đỏ đen chui sấp ngửa
Ổ rơm thơm đọng tuổi đương thì
Đứa được
chinh truyền xủng xoẻng
Đứa thua
Đáo gỡ ngoài thềm
Em đi đêm tướng điều, sĩ đỏ
Đổi xe hồng đưa Chị đến quê Em
Năm... ... sau giặc giã
Quan Đốc đồng áo đen, nẹp đỏ
Thả tịnh vàng cưới Chị
võng mây trôi
Em đứng nhìn theo, Em gọi đôi.

0o0-0o0-0o0

Nếu anh còn trẻ

Nếu anh còn trẻ như năm ấy
Quyết đón em về sống với anh
Những khoảng chiều buồn phơ phất lại
Anh đàn em hát níu xuân xanh

Nhưng thuyền em buộc sai duyên phận
Anh lụy đời quên bến khói sương
Năm tháng… năm cung mờ cách biệt
Bao giờ em hết nợ Tầm dương?

Nếu có ngày mai anh trở gót
Quay về lãng đãng bến sông xa
Thì em còn đấy hay đâu mất?
Cuối xóm buồn teo một tiếng gà…

Hoàng Cầm

                   ...................................................................................................

Thơ Thái Can

    Anh biết em đi chẳng trở về

        Anh biết em đi chẳng trở về
    Dặm ngàn liễu khuất với sương che
    Em đừng quay lại nhìn anh nữa
    Anh biết em đi chẳng trở về.

    Em nhớ làm chi tiếng ái ân
    Đàn xưa đã lỡ khúc dương cầm
    Dây loan chẳng đượm tình âu yếm
    Em nhớ làm chi tiếng ái ân.

    Bên gốc thông già ta lỡ ghi
    Tình ta âu yếm lúc xuân thì.
    Em nên xóa dấu thề non nước
    Bên gốc thông già ta lỡ ghi.

    Chẳng phải vì anh, chẳng tại em
    Hoa thu tàn tạ rụng bên thềm
    Ái ân sớm nở chiều phai rụng
    Chẳng phải vì anh, chẳng tại em.

    Bể cạn, sao mờ, núi cũng tan,
    Tình kia sao giữ được muôn vàn
    Em đừng nên giận tình phai lạt
    Bể cạn, sao mờ, núi cũng tan.

    Anh biết em đi chẳng trở về
    Dặm ngàn liễu khuất với sương che.
    Em đừng quay lại nhìn anh nữa
    Anh biết em đi chẳng trở về.

Thái Can

 ..............................................................................................................................

       Thơ Du Tử Lê

Thơ cho nhỏ

Thân ngựa chạy một đêm sầu gió núi
Đứng chìm theo ngọn suối đứng riêng trời
Hơi thở ngọt em một thời phong kín
Nhớ nhung gì em buộc tóc chia đôi

Con sóc nhỏ mang hồn lên núi lạ
Ta chim rừng cánh đã mỏi thương đau
Hương cỏ dại mát chân người ngà ngọc
Em bảng đen vôi trắng giết đời nhau

Trăm con bướm bay về chung một ngả
Suối xôn xao suối phải tự xuống nguồn
Em áo lụa dáng gầy hơn bóng núi
Rừng ơi rừng cây đợi đã bao năm

Em tinh khiết giữa đời ta bụi bặm
Gọi ta về trong bóng nắng thơ ngây
Em mới lớn nên tình như thác gọi
Thương giùm ta thân ngựa đã xa bầy.

 ............

Vỡ Lòng Cho Một Người Con Gái Mỹ

Thơ Du Tử Lê (1967-1972)

1.
không bao giờ đâu Donna, Donna
dù anh có yêu em
hơn bất cứ thứ gì có trên đất Mỹ
thì anh cũng vẫn trở về
anh vẫn phải trở về quê hương anh
cái dải đất nóng khô cong hình chữ S
cái dải đất không lớn bằng tiểu bang California của xứ sở em
(nơi anh đã sống những ngày đầu tiên và tập ăn, tập nói theo lối Mỹ)
cái dải đất rách nát nghèo đói vì chiến tranh
liên tiếp trên hai mươi năm
dù anh không bao giờ quên được em
trong đêm nhạc của ngày Hội Mùa Thu
ngày kỷ niệm 50 năm tiến bộ của các trại chủ miền Indiana
và nhất là anh không thể nào quên được
lúc Hội Thu bế mạc
em đã cùng Jana
ôm đàn chạy ra kiếm anh và một thanh niên Việt Nam khác
trên chuyến xe  buýt chở đầy sinh viên
của các quốc gia đồng minh với Mỹ
trong sương mù giá buốt một đêm chớm thu
em ngơ ngác như một con bò non tội nghiệp
ôi những bước chân son
chạy đau nền cỏ lạnh
và những ngón tay run
xóa nhanh lớp nước mờ cửa kính
để nhìn rõ mặt nhau
anh đã đứng lên đẩy kính xe thò hẳn đầu ra ngoài
cùng em nói chuyện
và người bạn của anh đã phải gào lên
“tôi từ Việt Nam tới”
để trả lời cho một câu hỏi của Jana, bạn em
ôi Donna, Donna
phải là người Việt Nam
em mới hiểu được nỗi xúc động rưng rưng của anh
khi nghe thấy tên gọi quê hương mình
dạt lùa trong một khoảng không gian đẫm mù sương muối
át cả trăm ngàn tiếng động cơ máy nổ chung quanh

2.
không bao giờ đâu Donna, Donna
dù anh có yêu em
hơn bất cứ một thứ gì có trên đất Mỹ
thì anh cũng trở về
vì như em đã biết
quê hương anh trên bốn ngàn năm lập quốc
trên bốn ngàn năm không ngừng đánh đuổi ngoại xâm
trong đó có gần một ngàn năm bị Tàu đô hộ
và ngót trăm năm làm thuộc địa của Tây
nhưng dân tộc anh không bao giờ bị đồng hóa
bởi dân tộc anh là một giống dân quật cường
tuy hiền lành và rất nhiều tình cảm
mặc dù anh không thể quên
những lần gọi điện thoại cho em
trong những phòng điện thoại công cộng
với mười xu cho một cuộc nói chuyện kléo dài tối đa 7 phút
và đôi khi máy đã chẳng trả lại cho anh mười xu
như điều đã ghi trong bảng chỉ dẫn
mỗi khi không liên lạc được
không phải anh tiếc mười xu đâu, Donna
dù mười xu tính ra tiền Việt Nam
những trên hai mươi đồng theo giá chợ đen cơ đó
với hai mươi đồng Việt Nam xưa
anh có thể ăn một bữa cơm tạm no
hay thừa để mua một bao thuốc lá
nhưng kể từ khi có người Mỹ sang chiến đấu
bên cạnh quân đội của nước anh
thì với hai mươi đồng anh đã không đủ mua một gói thuốc

3.
không bao giờ đâu Donna
dù anh có yêu em
hơn bất cứ một thứ gì có trên đất Mỹ
thì anh vẫn trở về quê hương
nơi mẹ già anh đã một đời ăn cơm chan bằng nước mắt
nơi anh em, nơi chú bác, cô dì, gần xa ruột thịt
đã và còn đang từng giờ gục ngã
chiến đấu cho sự trường tồn
và lý tưởng tự do của giòng giống
mặc dù ngay khi anh vừa bước chân xuống phi trường Sài gòn
anh có thể chết tan thây
vì một miếng plastic
một trái mìn nổ chậm
hay một quả đạn từ xa
của người anh em bên kia bắn tới
mặc dù anh không thể quên
đôi mắt em xanh như những cánh đồng hai mùa trĩu hạt
và mái tóc em óng vàng
xõa tung trên đôi vai gầy cổ tròn ngấn trắng
mặc dù anh không thể quên
lòng tốt của ba mẹ em
dành cho anh một người Việt nam cô đơn lạc lõng

và anh cũng không thể quên
những lá thư của em
như có đem theo cả tiếng cười vô tư giòn tan
vỡ cao trên những hàng cây phong úa vàng lá chín
ôi những nụ hôn thầm
trong đêm nào rét ngọt

4.
không bao giờ đâu Donna
dù anh có yêu em
hơn bất cứ một thứ gì trên đất Mỹ
thì anh cũng trở về
quê hương anh với trăm ngàn đời khốn khó
nơi anh sống chui rúc như chuột
trong một căn nhà tôn, vách ván
nơi người yêu anh
đang từng phút giây mong đợi
(nàng cũng có một mái tóc dài thả xõa như em)
nàng cũng có một đôi mắt mở to sáng trong nhẫn nhục
tất nhiên tóc và mắt của nàng thì đen
và da vàng cũng hệt như anh
nàng có may mắn
hơn khá nhiều người khác
ở chỗ còn được đi học
nghĩa là chưa đến nỗi phải tập nói O.K
để đi bán bar hay làm sở ngoại quốc
nhưng suốt một đời nàng không được như em
có những ngày hội vui
để đem đàn tới cùng bè bạn hòa nhạc
vì nàng cũng như bất cứ một người Việt Nam nào đó
đã sớm biết đến chiến tranh
từ trong bụng mẹ
rồi lớn lên cùng lửa đạn điêu tàn
và ngay trong tình yêu
(nàng cũng chịu biết bao điều nhục nhã)

5.
không bao giờ đâu Donna, Donna
dù anh có yêu em
hơn bất cứ một thứ gì có trên đất Mỹ
thì anh cũng vẫn trở về
quê hương anh ruộng cằn đất cỗi
người chưa lớn đã già
trẻ chưa cao đã cọc
dù anh sẽ chẳng bao giờ quên em
đôi mắt xanh, mái tóc vàng và những ngón chân ngà
chạy nhanh trên nền cỏ lạnh
và tất nhiên sẽ về cùng anh
là những tấm ảnh em cho
với xấp thư thơm mùi lúa mạch
anh sẽ mãi ngóng trông
một ngày nào em đặt chân lên quê hương anh nhỏ bé
anh hy vọng ngày đó
những hố bom hố mìn
đã được lấp bằng
cho rất nhiều hoa nở
để mỗi bước chân đi
em sẽ thấy xứ sở anh có phần đẹp hơn nước Mỹ
để em sẽ nhận ra
không ở đâu có thể có được
một giống dân hiền lành nhưng quả cảm
một giống dân cần cù nhẫn nại
và dễ mến như dân tộc anh
biết chừng đâu khi ấy
em sẽ chẳng chọn quê hương anh
như một tổ quốc thứ hai
khởi đầu một cuộc định cư vĩnh viễn
ôi Donna, Donna Ostermeyer
hoài hoài sương mù trong anh một đêm mùa thu tay vẫy
một đêm ngời giọng hát vỡ trên cao
ôi Donna, Donna Ostermeyer
em có hiểu chút gì
những điều anh mới nói ?

Du Tử Lê

(Indiana, tháng 9-69)

............................................................................................

**Cám ơn Greg Le đã chia xẻ bài viết dưới đây với bạn đọc trang Web . Hình:Chùa Từ Đàm,Huế, NN sưu tàm**     

                                                                                                            
  SỰ HOÀN HẢO VÀ MẶC CẢM
 
                Thiền Sư Ajahn Brahm
             
                    Hai viên gạch xấu
 
 
                    Thiền sư Ajahn Brahm
 
 
Sau... ... khi mua đất để xây tu viện vào năm 1983, chúng tôi hết sạch tiền. Chúng tôi lâm vào hoàn cảnh nợ nần. Miếng đất trống trơn, chẳng có nhà cửa gì cả, một túp lều cũng không. Những tuần sau đó chúng tôi không có giường để nằm mà phải ngủ trên những tấm cửa cũ mua rẻ từ một vựa phế liệu và chúng tôi kê gạch bên dưới các góc để nâng nó lên cao một chút.
(Dĩ nhiên là không có nệm vì chúng tôi là những tu sĩ trong rừng.)
 
Vị viện chủ được dành cho tấm cửa đẹp nhất, một tấm cửa phẳng phiu. Còn tấm cửa của tôi thì có một lỗ trống ở giữa do trước kia đó là chỗ tra bộ khóa. Tôi nói đùa rằng khi ngủ dậy tôi không cần bước xuống giường để đi vệ sinh. Thật ra thì buổi tối rất lạnh vì gió luồng qua lỗ trống đó thổi lên khiến tôi ngủ không yên.
 
Chúng tôi là những tu sĩ nghèo cần cất nhà nhưng không đủ tiền để thuê thợ xây – đối với chúng tôi tiền mua vật liệu xây dựng cũng hầu như vượt quá khả năng rồi. Vì thế chúng tôi phải học cách xây: nào là đào móng, trộn hồ, đặt gạch, nào là cất mái, lắp ống nước – nói chung là tất cả mọi công việc. Hồi chưa xuất gia tôi học vật lý và là một giáo viên trung học, chưa biết lao động chân tay. Thế nhưng sau vài năm sống ở đây tôi đã trở thành thợ khéo, và thậm chí gọi nhóm xây dựng của chúng tôi là BBC (Buddhist Building Company – Công ty Xây dựng Phật giáo). Nhưng nhớ lại khi mới bắt đầu thật là khó khăn.
 
Mới thoạt nhìn thì việc xây tường đâu có gì khó: chỉ lót một lớp hồ mỏng bên dưới, một chút ở hai bên, một lớp ở trên. Thế nhưng khi bắt tay đặt viên gạch lên thì công việc hóa ra không dễ : tôi gõ nhẹ ở một đầu cho bằng thì đầu kia nhô lên. Tôi gõ đầu kia xuống thì viên gạch chệch ra, không còn thẳng hàng nữa. Sau khi gõ lại cho ngay ngắn thì ở góc nó lại hơi vênh. Bạn cứ thử làm đi thì biết.
 
Là thầy tu tôi có thì giờ lẫn sự kiên nhẫn cần thiết để tiến hành công việc. Thế nên tôi cẩn thận từng chút để mọi viên gạch đều ngay hàng thẳng lối dù mất thời gian bao lâu cũng được. Cuối cùng tôi cũng xây xong bức tường đầu tiên và đứng lùi ra mấy bước để ngắm nhìn. Chỉ lúc đó tôi mới thấy – Mô Phật ! – có hai viên gạch bị lệch. Thật là xấu xí khủng khiếp. Nó làm hỏng cả bức tường. Thật là quá dở.
 
Nhưng lúc đó thì vữa đã đông cứng rồi không thể gỡ hai viên gạch đó ra được. Thế nên tôi xin phép thầy Viện chủ cho đập bỏ bức tường để xây lại. Tôi thật là vụng về và lấy làm xấu hổ. Nhưng thầy Viện chủ không cho.
 
Sau này khi dẫn khách đi xem công trình tôi tránh để khách đi ngang qua bức tường đó. Tôi không muốn người ta nhìn thấy nó. Nhưng một hôm, sau khi xây xong chừng ba bốn tháng tôi đi cùng với một vị khách đi xem và vị ấy nhìn thấy bức tường.
 
Ông ta khen ngợi, “ Bức tường này xây đẹp đó.”
Tôi ngạc nhiên hỏi, “ Đạo hữu có bỏ quên kính trong xe không? Hay là mắt của đạo hữu có làm sao? Đạo hữu có thấy hai viên gạch lệch kia không? Nó làm xấu cả bức tường.”
 
Những gì ông ta nói sau đó làm thay đổi quan niệm của tôi về bức tường, về cách tôi nhìn chính mình và cả cách nhìn đời. Ông ta nói, “ Có, tôi có thấy hai viên gạch xây lệch đó. Nhưng tôi cũng thấy 998 viên gạch xây ngay hàng thẳng lối.”
 
Tôi hết sức kinh ngạc. Đó là lần đầu tiên trong vòng nhiều tháng tôi nhìn thấy được những viên gạch khác ngoài hai viên bị lỗi kia. Phía trên, phía dưới, ở hai bên hai viên gạch lệch là những viên gạch tốt, được xếp ngay ngắn. Ngoài ra, những viên gạch xây tốt chiếm một số lượng nhiều hơn hai viên gạch xấu rất nhiều. Thế mà trước đây mắt tôi chỉ tập trung nhìn hai viên gạch hỏng thôi. Tôi không nhìn thấy cái gì khác. Đó là lý do khiến tôi không thích nhìn bức tường, cũng không thích mọi người nhìn thấy nó. Đó là lý do khiến tôi muốn đập bỏ nó. Bây giờ khi tôi có thể nhìn thấy những viên gạch khác thì bức tường trông cũng không tệ lắm. Mà ông khách còn khen là xây đẹp nữa đấy. Hai mươi năm sau bức tường vẫn còn đó nhưng tôi không còn nhớ hai viên gạch xấu nằm ở đâu. Tôi không còn nhìn thấy lỗi lầm.
 
Có bao nhiêu người đã cắt đứt mối quan hệ hay đi đến ly dị bởi vì họ nhìn thấy “hai viên gạch xấu”? Bao nhiêu người trong chúng ta đây đã từng thất vọng, thậm chí nghĩ đến việc tự tử, chỉ vì thấy trong ta “hai viên gạch xấu”? Sự thật là có nhiều viên gạch tốt, hoàn hảo, ở bên trên, bên dưới, ở khắp xung quanh viên gạch lỗi – nhưng chúng ta có lúc không nhìn thấy. Thay vào đó, mắt chúng ta chỉ tập trung nhìn vào chỗ không tốt. Chúng ta chỉ thấy lỗi lầm và chúng ta nghĩ tất cả đều xấu, thế cho nên chúng ta muốn đập bỏ. Và đôi khi, thật đáng tiếc, là chúng ta phá hủy cả “một bức tường đẹp”.
 
Tất cả chúng ta đều có hai viên gạch xấu, nhưng những viên gạch đẹp trong mỗi người chúng ta lại rất nhiều, nhiều hơn những viên gạch xấu. Khi chúng ta thấy được điều này thì sự việc không đến nỗi tệ. Không những chúng ta có thể làm lành với mình, với những lỗi lầm của mình, mà còn có thể làm hòa với người khác. Đây là một tin tức không tốt đối với giới luật sư, nhưng là một tin tốt lành cho tất cả các bạn.
 
Tôi đã kể lại câu chuyện này nhiều lần với những người xung quanh. Một hôm, có một người thợ nề bước đến gần và nói cho tôi nghe một bí mật nghề nghiệp. “Tất cả thợ nề chúng tôi đều phạm lỗi, nhưng chúng tôi nói với khách hàng là nó làm cho ngôi nhà có một “nét độc đáo” không có nhà nào khác có được. Thậm chí chúng tôi còn đòi thêm vài ngàn đô la vì nét độc đáo này!”
 
Vậy thì “nét độc đáo” trong ngôi nhà của bạn thoạt đầu có thể là một lỗi lầm. Tương tự như thế, bạn có thể xem các lỗi lầm của bạn, của bạn bè, và của cuộc đời nói chung là những “nét độc đáo” làm phong phú cái toàn thể - một khi bạn không tập trung nhìn vào những lầm lỗi .
 
Trần Ngọc Bảo
Trích dịch từ cuốn “Who Ordered This Truckload of Dung?”

.................................................................

Fw: : Một bài thơ hay
    
 
An Truong to : ..., me  
 
Je croyais que vieillir. . .

Je croyais que vieillir me rendrait bien maussade,
Craignant chaque saison, les années, le tapage,
Le grand vent et la pluie, l’esprit qui se dégrade,
Les cheveux clairsemés, les rides du visage.

Et puis je m’apercois que vieillir n’a pas d’âge,
Qu’il ne faut point gémir, au contraire chanter
Et même, à petits pas, les jours ont l’avantage
D’être beaux et trop courts quand ils sont limités.

Je croyais que vieillir c’était le ciel tout gris,
Le printemps sans les fleurs, les lèvres sans sourire,
Les fleurs sans chansons, les arbres rabougris,
Un livre sans histoire, un crayon sans écrire.

Et puis je m’aperçois que vieillir rendre bien sage,
Que je vis chaque instant sans penser à demain,
Que je ne compte plus les années de mon âge,
Peu importe le temps, le crayon à la main.

Je croyais que vieillir transformerait mon âme,
Que je ne saurais plus contempler les étoiles,
Que mon cœur endurci n’aurait plus cette flamme,
Qui transforme la vie lorsque le ciel se voile.

Et puis je m’aperçois que les plus belles roses
Fleurissent à l’automne et sous mes yeux ravis,
Je respire très fort ce doux parfum que j’ose
Garder pour embaumer l’automne de ma vie.
Marcelle Paponneau
(La voix de l’Hospitalite)
 
Tuổi già …

Tôi cứ ngở tuổi già là buồn tẻ,
Sợ ngày mùa, năm tháng quá trôi nhanh,
Sợ gió to, mưa lớn, loạn tâm thần,
Sợ đầu bạc, sợ làn nhăn trên nét mặt.

Nhưng chợt thấy tuổi già không bờ bến,
Không buồn phiền còn mang lại chút vui riêng,
Bước từ từ đến khoảng cuối đường đời,
Ngày tuy ngắn nhưng ngày càng tươi đẹp.

Tôi cứ ngở tuổi già… trời đen tối.
Xuân vắng hoa, nụ cười đả tắt đi.
Hoa không nhạc như cành cây không lá.
Sách không đề, cầm ngọn bút chẵng ra thơ.

Nhưng chợt thấy tuổi già… lòng lắng lại,
Sống ngày nay chẵng nghỉ đến ngày mai.
Tôi ngừng đếm những tuổi đầu chồng chất,
Mặc ngày trôi, tôi cầm bút họa thành thơ.

Tôi cứ ngở tuổi già… hồn tôi lạnh,
Quên trầm mình ngắm vủ trụ đầy sao.
Tim đã chay mất ngọn lửa nhiệt tình
Giúp tôi sống khi bầu trời u tối.

Nhưng chợt thấy những hoa hồng đẹp nhất
Nở vào thu, lòng tôi rất hân hoan.
Tôi hít mạnh những mùi hương thoáng nhẹ,
                 Mong thêm vài hương vị cuối đời tôi.
 
(Không biết tên người dịch)
 
................................................................................ 
 
 
 

Một giờ nói chuyện với dịch giả Liêu Quốc Nhĩ (Kỳ 1)

LNÐ: Trong khoảng thời gian 5 năm cuối cùng của 20 năm sinh hoạt văn học miền Nam, sách dịch các loại là hiện tượng nổi bật, mạnh mẽ nhất. Nó lấn lướt tất cả mọi loại sáng tác ở miền Nam. Tới mức độ, nhiều nhà xuất bản danh tiếng, vốn chỉ chú trọng tới những sáng tác... ... mang tính văn học, nghệ thuật cao, cũng quay sang khai thác thị trường sách dịch.

Một bất ngờ, nằm ngoài mọi dự tính, tiên liệu của các nhà xuất bản là sự nổi lên cuồn cuộn như sóng trào của cái gọi là “Hiện tượng truyện Quỳnh Dao.” Vì thế, tạp chí Văn ở Saigon thời đó, đã có một bài phỏng vấn người vô tình tạo nên “cơn bão” truyện Quỳnh Dao, dịch giả Liêu Quốc Nhĩ.

Nhờ công sưu tầm của nhà thơ Thành Tôn, hiện cư ngụ tại miền Nam California, chúng tôi trân trọng kính mời bạn đọc theo dõi cuộc phỏng vấn kể trên, thực hiện bởi nhà thơ Du Tử Lê, theo yêu cầu của tạp chí Văn, cách đây cũng đã trên, dưới bốn mươi năm.

***

Du Tử Lê (DTL): Thưa ông, xin ông cho biết nguyên động lực nào, hãy tạm nói như vậy, đưa ông tới việc chọn sách Quỳnh Dao để dịch, mà không phải là một tác giả Trung Hoa khác?

                   Nhà văn Quỳnh Dao. (Nguồn ảnh Baidu)

Liêu Quốc Nhĩ (LQN): Quả thực, tôi không dự liệu việc dịch sách. Càng không là dịch sách Quỳnh Dao. Với tôi, việc đó thật là tình cờ. Như một trò chơi. Hồi năm 1958, Ðại Học Khoa Học quyết định ra một đặc san Xuân, và anh em bảo tôi viết cái gì cho vui. Tôi nhớ trước đây không lâu, tôi có đọc một số báo Văn, đặc biệt về Quỳnh Dao. Và sẵn có nguyên bản một số truyện Quỳnh Dao trong tay, tôi bèn dịch một truyện và đưa cho họ. Sau đấy, một anh bạn làm tờ Võ Thuật, muốn làm thêm xuất bản lại bảo tôi chọn một truyện của Quỳnh Dao dịch ra, để cho anh ta in. Thế là tôi dịch trọn vẹn cuốn “Song Ngoại.” “Song Ngoại” là cuốn truyện đầu tiên của Quỳnh Dao được in và phát hành tại đây (Saigon), với nhãn của nhà xuất bản Hàn Thuyên. Ðó là năm 1970.

DTL: Và sau đấy, thưa ông?

LQN: Cũng vẫn là tình cờ thôi ông ạ. Tôi không nhớ khoảng thời gian nào của năm 70, khi tôi đang làm giảng viên cho trường Khoa Học, tôi được gặp anh Ðỗ Quí Toàn. Khi ấy, anh Toàn mới thay anh Uyên Thao trong chức vụ Thư Ký Tòa Soạn của báo Ðời. Anh Toàn bảo tôi dịch cho anh một truyện gì đó. Tôi chọn “Cánh Hoa Chùm Gởi.” Tôi dịch trọn vẹn, xong đưa cho anh Toàn xem. Và anh Toàn đã cho đăng từng kỳ, trên báo Ðời.

Tưởng cũng nên nói thêm với ông rằng cho tới lúc đó, tôi vẫn còn nhìn chuyện dịch sách như một cách để kiếm thêm tiền cho cái lương công chức của tôi mà thôi. Cũng xin được nói thêm nữa là cuốn sách dịch đầu tiên tôi chọn dịch không phải là sách của Quỳnh Dao. Mà của Y Ðạt ông ạ. Ðó là cuốn “Tình Yêu Bóng Tối.” Cuốn này mãi tới bây giờ mới được nhà Vàng Son in ra thành sách.

Trở lại với “Cánh Hoa Chùm Gửi,” khi cuốn truyện đăng dứt, anh Nguyễn Văn Thành ở nhà Hiện Ðại bảo anh Vũ Dzũng liên lạc với tôi để điều đình in. Thoạt đầu anh Vũ Dzũng cũng chỉ định in thử một cuốn của Quỳnh Dao, xem sao... Ðó là cuốn “Cơn Gió Thoảng,” cũng do tôi dịch. Không ngờ “Cơn Gió Thoảng”... ăn khách. Thế là anh Vũ Dzũng in tiếp ngay “Cánh Hoa Chùm Gửi.”

DTL: Ông được bao nhiêu thù lao cho cuốn đầu tiên đó?

LQN: Thưa, bốn mươi ngàn đồng.

DTL: Còn “Cánh Hoa Chùm Gửi”?

LQN: Năm mươi ngàn. Nhưng như ông biết đó, sách Quỳnh Dao không ngờ bán quá chạy. Cho nên không đầy một năm, “Song Ngoại” được tái bản.

DTL: Vâng tôi biết. Nhưng nếu tôi không lầm thì “Song Ngoại” của nhà Hàn Thuyên nào đó đã phải bán “son.” Và ông Thành Nhà H.Ð. đã “móc” nó lên từ hè phố?

LQN: Quả có điều đó thực.

DTL: Cho tới hôm nay, ông đã dịch được tất cả bao nhiêu cuốn sách của riêng Quỳnh Dao?

LQN: Mười cuốn. Cuốn mới nhất là cuốn “Hải Âu Phi Xứ.”

DTL: Trong số tất cả mười cuốn đã dịch, ông ưng ý với cuốn nào nhất? Tôi muốn nói tới những cái như văn chương, bố cục... đại khái như thế.

LQN: Tôi nghĩ đó là cuốn “Bên Bờ Hiu Quạnh” tức “Hàn Yên Thúy.” Nhưng cuốn này hình như lại bán “yếu” nhất ông à. Có lẽ tại vì nó không hợp với độc giả đa số độc giả (?).

DTL: Vậy thì theo ghi nhận của ông, cuốn nào được kể là bán chạy nhất?

LQN: Ðó là cuốn “Cơn Gió Thoảng.” Ông có thể tin là chỉ với 25 ngày thôi, kể từ ngày phát hành, 5.000 cuốn đã được bán sạch.

DTL: Bây giờ, bước vào phần nghề nghiệp và cũng thực tế một chút thì, trung bình ông bỏ bao nhiêu thời gian cho việc hoàn tất bản dịch một cuốn truyện.

LQN: Từ nửa tháng tới bốn mươi lăm ngày. Kể luôn thời gian đọc lại và sửa chữa.

DTL: Chúng ta đang ở giữa những giây “phút nói thật” ông có thể cho độc giả Văn biết ông có dịch một cuốn nào không phải của Quỳnh Dao, tức Quỳnh Dao... giả hay không?

LQN: Không. Dứt khoát không. Sách của tôi dịch, hoàn toàn là sách của Quỳnh Dao... thật. Tôi có thể nói rõ hơn: Riêng về truyện dài, Quỳnh Dao, đến nay, chỉ có mười ba cuốn. Và chính tôi đã dịch mười cuốn như đã kể.

DTL: Tôi nghĩ, có lẽ ông biết rõ hơn ai hết, về số sách Quỳnh Dao... giả đang được bày bán ở đây. Tôi không có ý muốn ông nhắc tới những tiểu thuyết mượn tên Quỳnh Dao mà, chỉ muốn nghe ông nói, hiện có khoảng bao nhiêu cuốn truyện Quỳnh Dao... giả, nếu ông thấy có thể?

LQN: Vâng. Nhiều lắm. Hàng chục. Hoặc hơn thế ông ạ. Trong đó có những cuốn do nhà xuất bản thuê một vài nhà văn nào đó viết cho họ. Nhưng lúc in ra thì họ lại đề là dịch từ của Quỳnh Dao. Ông cho tôi miễn phải kể ra một số tên sách loại đó.

DTL: Vâng. Tôi hiểu. và tôi cũng đã nói với ông là tôi không chờ đợi việc ấy. Tuy nhiên, tôi nghĩ đây là điều ông có thể trả lời được. Ðó là, nếu phải so sánh mãi lực giữa truyện Quỳnh Dao thật và giả, thì loại nào được độc giả đón nhận nhiều hơn?

LQN: Ðương nhiên là loại truyện Quỳnh Dao... giả có mãi lực kém hẳn rồi!

DTL: Gần đây, dưới xuất bản kháo nhau về một cuốn truyện Quỳnh Dao, cũng do ông dịch, đã có số bán đạt mức... kỷ lục. Nghĩa là từ trước tới nay chưa có cuốn nào có được mức tiêu thụ cao đến như vậy. Thưa ông, đó là sự thật hay chỉ là tin đồn?

LQN: Sự thực như vậy đó ông. Không phải tin đồn đâu. Ðó là cuốn “Mùa Thu Lá Bay,” của Quỳnh Dao. Tôi dịch xong, giao cho nhà xuất bản Lá Bối của thầy Từ Mẫn. Sách in ra, chỉ trong vòng 1 tuần thôi, thị trường đã “hút” 7,000 ngàn cuốn. Tôi lập lại, bảy ngàn cuốn bán hết vèo trong vòng một tuần. Chính thầy Từ Mẫn của nhà Lá Bối cũng phải kinh ngạc!

DTL: Tuy nhiên, thưa ông, nếu tính tổng số, nghĩa là cộng chung tất cả những lần tái bản của một cuốn truyện Quỳnh Dao do ông dịch thì, cuốn nào của ông là cuốn có số lượng in cao nhất?

LQN: Dạ, đó là cuốn “Cánh Hoa Chùm Gửi.” Chỉ nội một năm, năm 1971, nhà xuất bản đã phải tái bản tới 3 lần. Như nhà xuất bản cho tôi biết thì lần đầu, họ in 7,000. Hai lần sau, mỗi lần tái bản, họ in đúng 10,000 cuốn.

DTL: Mặc dù ông đã cho biết rằng, truyện Quỳnh Dao giả có số bán rất kém. Nhưng tôi nghe nói, có thể là tôi nghe sai... Rằng, trong số hàng chục cuốn truyện Quỳnh Dao... giả, cũng có một vào cuốn bán chạy. Ông có biết điều này?

LQN: Thưa tôi biết. Nhưng chỉ có một cuốn duy nhất mà thôi. Và cuốn truyện đó cũng chỉ được tái bản một lần rồi bị “chai’ thị trường.

DTL: Là người đầu tiên dịch truyện Quỳnh Dao qua tiếng Việt, dù chỉ là tình cờ... Nhưng sau 10 cuốn tiểu thuyết nổi tiếng nhất của tác giả này, một cách chủ quan, ông có những nhận xét gì về bút pháp, bố cục, về giá trị văn chương... của Quỳnh Dao?

LQN: Thưa ông, như tôi biết, ở Trung Hoa, Quỳnh Dao không phải là nhà một văn lớn. Theo tôi, cô ta có lối viết “mềm,” dễ gây xúc động cho người đọc. Cô luôn cho tràn ngập trong truyện của cô tình thương giữa người với người... Tôi thấy cần phải nói ngay rằng, chúng ta không đòi hỏi hay chờ đợi giá trị văn chương cao trong truyện Quỳnh Dao. Là một dịch giả dịch nhiều nhất truyện Quỳnh Dao qua tiếng Việt, tôi có thể khẳng định, tiểu thuyết của cô, không có điều đó.

DTL: Cám ơn ông. Ðể thay đổi một chút, tôi muốn hỏi ông rằng, ông có một liên tưởng nào giữa Quỳnh Dao và những nhà văn nữ ở đây chăng?

LQN: Có thưa ông. Cá nhân tôi, tôi thấy có một nhà văn nữ rất gần gũi với Quỳnh Dao. Ðó là nhà văn Lệ Hằng. Truyện của Lệ Hằng cũng rườm rà, éo le, gay cấn...

DTL: Giữa lúc phong trào đọc truyện Quỳnh Dao lên cao nhất, như chỗ tôi biết, thì đã có một vài nhà xuất bản tìm đến và thương lượng với ông, với mục đích giành giựt bản dịch của ông... Việc đó có chăng? Và nếu có thì nó ra sao? Thế nào? Thưa ông?

LQN: Vâng. Ðúng là chuyện ấy có xẩy ra cho tôi. Rất nhiều nhà xuất bản ở đây, trong số ấy, cũng có đôi ba nhà xuất bản có uy tín... đã tìm gặp tôi để yêu cầu tôi trao sách cho họ. Họ sẵn sàng trả thù lao gấp đôi tiền thù lao mà nhà Khai Hóa của anh Vũ Dzũng đã trả cho tôi. Nhưng tôi từ chối. Tôi nghĩ đến cái tình của buổi đầu. Mặc dù tiền thù lao nhà Khai Hóa trả cho tôi phải nói là quá thấp.

DTL: Nhân ông đề cập tới giao tình của ông với nhà Khai Hóa, nếu được, xin ông cho nghe sơ qua việc ông và nhà Khai Hóa chấm dứt sự hợp tác với nhau?

LQN: Thưa, như đã nói, tôi là người trọng cái tình lắm. Nhưng ông nghĩ coi, cuốn sách nào in ra cũng mười ngàn cuốn! Trong khi tác quyền (bản dịch) không tới một trăm ngàn đồng. Ai cũng vậy thôi... Tôi nghĩ vài lần đầu, mình còn có thể bỏ qua được. Nhưng sau, bạn bè, anh em nói quá, chẳng đặng đừng, tôi phải lên tiếng với nhà xuất bản...

DTL: Kết quả ra sao thưa ông?

LQN: Thưa ông, kết quả là cuối cùng, tôi phải quyết định chấm dứt sự hợp tác. Tôi đành phải tự tách ra! Tôi muốn tránh vết xe của Trịnh Công Sơn trước đây... Là chúng tôi chỉ làm giầu cho người khác! Trong khi chính mình thì lại chỉ được mỗi cái quyền lợi là quyền lợi về tinh thần mà thôi!

(Còn một kỳ)

.........................

Một giờ nói chuyện với dịch giả Liêu Quốc Nhĩ (Kỳ 2)
Wednesday, January 25, 2012 3:39:03 PM
Tiếp theo kỳ trước

LNÐ: Trong khoảng thời gian 5 năm cuối cùng của 20 năm sinh hoạt văn học miền Nam, sách dịch các loại là hiện tượng nổi bật, mạnh mẽ nhất. Nó lấn lướt tất cả mọi loại sáng tác ở miền Nam. Tới mức độ, nhiều nhà xuất bản danh tiếng, vốn chỉ chú trọng tới những sáng tác mang tính văn học, nghệ thuật cao, cũng quay sang khai thác thị trường sách dịch.

Nhà văn Quỳnh Dao.
(Hình tác giả cung cấp)

Một bất ngờ, nằm ngoài mọi dự tính, tiên liệu của các nhà xuất bản là sự nổi lên cuồn cuộn như sóng trào của cái gọi là “Hiện tượng truyện Quỳnh Dao.” Vì thế, tạp chí Văn ở Saigon thời đó, đã có một bài phỏng vấn người vô tình tạo nên “cơn bão” truyện Quỳnh Dao, dịch giả Liêu Quốc Nhĩ.

Nhờ công sưu tầm của nhà thơ Thành Tôn, hiện cư ngụ tại miền Nam California, chúng tôi trân trọng kính mời bạn đọc theo dõi cuộc phỏng vấn kể trên, thực hiện bởi nhà thơ Du Tử Lê, theo yêu cầu của tạp chí Văn, cách đây cũng đã trên, dưới bốn mươi năm.

*****

DTL: Xin ông kể cuốn truyện dịch đầu tiên mà ông tự xuất bản?

LQN: Ðó là cuốn “Hải Âu Phi Xứ.”

DTL: Muốn hay không thì việc đọc Quỳnh Dao cũng đã từng thành hiện tượng ở đây. Với tổng số sách in ra không dưới con số mấy trăm ngàn bản, và như ông đã nhận định truyện của Quỳnh Dao không có giá trị văn chương... Nên câu hỏi của tôi là, có bao giờ ông nghĩ, ông có trách nhiệm tinh thần ít hay nhiều, trong việc tạo thành hiện tượng đó? Tôi muốn nói rõ hơn, ông có thể hiểu chữ “trách nhiệm” theo nghĩa nào cũng được?

LQN: Thưa ông, thiệt tình tôi chưa hề đặt thành vấn đề “trách nhiệm” trước hiện tượng sách Quỳnh Dao... Tôi chỉ biết dịch. Và sau này tôi bị quay chạy theo món hàng mà người ta muốn. Tuy nhiên, tôi có cảm thấy thích thú trong công việc đó. Câu hỏi của ông bất ngờ quá với tôi...

DTL: Vâng, hiện ông có đang dịch dở một cuốn nào khác?

LQN: Có thưa ông. Ðó là cuốn “Băng Ðiểm,” của nhà văn Nhật, Ayako Miura. Tôi sẽ tự in lấy cuốn này.

DTL: Công việc dịch thuật ở đây, mấy lúc sau này, thường bị những “đòn” cạnh tranh không đẹp! Cá nhân ông có bị?

LQN: Có chứ ông! Tôi bị rất nhiều cuốn. Tuy nhiên, tôi có độc giả riêng của tôi. Cho nên tôi không sợ lắm, dù cho họ có ra trước hay sau cuốn đó. Tôi nghĩ hành động phi văn nghệ này, chỉ có loại nhà xuất bản con buôn mới làm mà thôi. Như tôi mới bị hai cuốn “đụng” là cuốn “Trôi Theo Giòng Ðời” của Quỳnh Dao và “Những Tháng Ngày Có Em” của Từ Tốc. Tôi đã quảng cáo trước ở trong sách in ra trước đấy của mình. Nhưng họ cứ làm...

DTL: Thay mặt độc giả Văn, chúng tôi xin gửi lời cám ơn ông. Một câu sau cùng: Ông có thấy còn điều gì cần phải nói thêm chăng?

LQN: Thưa không. Tôi nghĩ, thế cũng đủ rồi.

Bên ngoài cuộc phỏng vấn, Liêu Quốc Nhĩ nói thêm về mình

“Nghề dịch sách đến với tôi một cách khá bất ngờ. Năm 1965, khi vừa xong tú tài II, tôi đã hăm hở bước chân vào Khoa Học với một ý tưởng thật lớn. Làm một khoa học gia lừng danh. Lúc bấy giờ tôi đã chê Văn và Luật. Vì với tôi đấy là chỗ dành cho con gái (xin lỗi quí vị ở Văn và Luật Khoa nhé). Thời gian miệt mài ở Khoa Học thật là suôn sẻ. Môn tôi chọn ở năm thứ II là Hóa Học. Những phản ứng Walden, Soerensen, Rosenmund... vây chặt lấy tôi không một phút rảnh rỗi. Do đó chẳng có chuyện vẩn vơ văn nghệ gì cả. Ðầu năm 1968, tình cờ ban đại diện trường có ý nhờ tôi viết một truyện ngắn. Bấy giờ là lúc sắp Tết. Tháng của cái lạnh phớt nhẹ, đủ để khơi dậy những cái mà Xuân Diệu bảo là ‘Tôi buồn không hiểu vì sao tôi buồn.’ Cũng là lúc mới tựu trường, chưa phải chạy đua nước rút với phản ứng hóa học, tôi đã tập tành làm văn chương, viết một truyện ngắn và dịch một truyện ngắn khác cho tờ báo Xuân Khoa Học. Chuyện làm của tôi chỉ có tính cách vui chơi văn nghệ, chứ chẳng có một chủ đích nào. (Thú thật với quý vị độc giả là trước đó ít lâu, khi còn ở trung học tôi cũng có thời viết lách lai rai nhưng chẳng có báo nào chịu đăng cả! Và mộng văn sĩ của tôi cũng tàn lụi từ đó). Chuyện chơi chơi không ngờ lại lọt vào mắt xanh của một nhà xuất bản tài tử, đó là nhà xuất bản Hàn Thuyên do anh Lạc Hà, người chủ trương tờ Võ Thuật phụ trách, Tờ Võ Thuật lúc bấy giờ bán hơi yếu, nên anh muốn chuyển nghề bằng cách lập thêm một nhà xuất bản chuyên về văn chương dịch thuật. Quỳnh Dao là tác giả nữ đầu tiên được anh chú ý đến, và anh đã nhờ tôi dịch cho một truyện của Quỳnh Dao. Tôi chọn ‘Song Ngoại.’ Tôi cần cù làm việc trên hai tháng. (Sự thật mà nói, lúc bấy giờ vì biến cố Mậu Thân, đời sống tôi khá vất vả. Nên tôi phải vừa đi học vừa đi làm. Quốc lộ số 4 cứ bị cắt tới cắt lui, làm nguồn tiếp tế từ gia đình ở Cần Thơ lên cứ gián đoạn). Sách dịch xong trao cho nhà xuất bản cứ bị bỏ xó một chỗ! Vì họ chưa có tiền in. Và do đấy, dĩ nhiên tiền bản quyền của tôi cũng chưa có. Tôi chán nản nghĩ rằng có lẽ quyển truyện dịch rồi đã bị xếp bỏ trong đống giấy lộn! Tôi trở lại việc học, và tiếp tục kèm trẻ. Ðến lúc gần như tôi đã quên thì quyển sách được tung ra. Ðó là năm bảy mươi. Cầm quyển sách đầu tiên mà mình đã có công dịch ra trên tay, tôi hạnh phúc muốn khóc!”

“Nhưng có lẽ vì bất phùng thời, dù Quỳnh Dao bấy giờ đã là một tên khá quen thuộc với độc giả trẻ, nhất là những người đọc báo ‘Văn.’ Vì ‘Văn’ đã giới thiệu một lần trong tuyển tập Quỳnh Dao (trước tuyển tập về Quách Lương Huệ). Sách in ra chỉ có ba ngàn cuốn. Kỹ thuật khá mà bán không chạy. Anh Lạc Hà phải xách xe hai bánh chạy tới chạy lui mấy quán sách... Nhưng họ vẫn không chịu mua. Rốt cuộc anh đành phải đem bán 'sôn' để gỡ vốn, và dĩ nhiên tôi chẳng có một đồng bản quyền nào. Chuyện dịch sách của tôi tưởng đã vào quá khứ. Tôi ra trường và bắt đầu công việc dạy học. Mỗi tuần dạy có hai ngày, quanh quẩn mãi trong phòng thí nghiệm và những giờ giảng bài tập, đôi lúc tôi cũng thấy chán. Tôi định kiếm thêm vài giờ ở các trung học tư thì tình cờ quen với anh Ðỗ Quí Toàn. Lúc bấy giờ anh Toàn đang thay chân cho anh Uyên Thao trong chức Thư Ký Tòa Soạn tuần báo ‘Ðời’. Anh bảo tôi, thử dịch một truyện Tàu xem sao. Nếu được, anh ấy sẽ cho đăng trên báo Ðời. Tôi thấy công việc mình hiện có khá nhàn, nên nhận lời ngay, và về nhà hì hục dịch ‘Thố Ty Hoa’ tức ‘Cánh Hoa Chùm Gửi.’ Ông Chu Tử thấy hay nên cho đăng ngay trên Ðời lúc đó. Ðồng thời, tôi cũng bắt đầu bước chân vào làng báo với những bài ký sự, phóng sự ngắn... Việc làm chỉ có tính cách tài tử. Mỗi tháng tôi kiếm thêm được mươi ngàn dư dả.”

“Cuốn ‘Song Ngoại’ tuy tung bán 'sole' nhưng lại được nhà Hiện Ðại để ý. Chủ nhân, anh Thành, thấy quyển sách hay mà sao lại bán 'sole,' nên thu mua tất cả những quyển còn lại, và cho người liên lạc với tôi ở tòa soạn Ðời nhờ dịch tiếp Quỳnh Dao. Người đến nhà tiếp xúc với tôi là Vũ Dzũng. Chủ nhà Khai Hóa lúc bấy giờ. Anh Vũ Dzũng khi đó mới tách khỏi nhóm Quảng Hóa (*), và cuốn đầu tiên tôi làm với nhà xuất bản mới này là ‘Tiển Tiển Phong’ tức là ‘Cơn Gió Thoảng.’ Lúc đầu theo tôi biết nhà xuất bản hình như chẳng có ý làm nguyên lô sách về Quỳnh Dao đâu. Nhưng có lẽ vì nhờ báo Ðời (phải thành nhìn thật nhận như vậy. Vì lúc đó chẳng có nhà xuất bản cũng như phát hành nào chịu bỏ tiền quảng cáo lăng xê Quỳnh Dao tí nào cả). Cũng có thể vì lúc bấy giờ mọi người đều mệt mỏi vì chiến tranh, thích một cái gì nhẹ nhàng dễ đọc, nên Quỳnh Dao đột ngột trở thành hiện tượng. Và tôi, tôi trở thành một bánh xe lăn theo nhu cầu độc giả. Nói như vậy không có nghĩa là tôi đã nhắm mắt dịch, mà tôi rất chọn lựa. Bằng chứng là mười ba cuốn sách thật của Quỳnh Dao tôi chỉ chọn có mười cuốn (những cuốn còn lại có cuốn là sách phóng tác nên tôi không dịch). Trong lúc dịch, có lẽ tôi bị ảnh hưởng giọng văn nhẹ nhàng của Quỳnh Dao... nên tôi đâm ra mê luôn sách của nhà văn đầy nữ tính này. Tôi dịch rất say mê. Tôi thích nhất là cuốn ‘Bên Bờ Hiu Quạnh.’ Nhưng cuốn này lại bán không chạy lắm. Có lẽ vì độc giả của Quỳnh Dao không thích lối văn tự truyện này! Nhờ sách bán chạy nên tôi cũng có chút tiếng tăm, và cũng vì thế chung quanh tôi mọc lên rất nhiều kẻ thù. Nói kẻ thù không đúng lắm, mà phải nói là những kẻ ganh ghét mình. Có một điều mà tôi rất buồn, đấy là có người đã hiểu lầm tôi, tưởng tôi là một cột trụ trong chiến dịch gây nên hiện tượng Quỳnh Dao để giết chết một số nhà xuất bản và anh em văn nghệ trẻ. Xin thưa thật, tôi chẳng bao giờ có tham vọng, tôi cũng không nghĩ đến nó, cho đến khi có người đưa ra nhận xét như vậy.”

“Chuyện Quỳnh Dao trở thành một hiện tượng theo tôi là một chuyện tự nhiên xảy ra theo chu kỳ nhu cầu của độc giả. Nhiều lúc đọc loại sách bắt trí óc làm việc nhiều quá như loại tư tưởng hay triết học cũng mệt mỏi. Do đó cũng cần có sách nhẹ nhàng để đọc. Hầu hết truyện của Quỳnh Dao là chuyện tình bối cảnh xã hội là bối cảnh của phương Ðông. Trong đó tư tưởng Ðông và Tây đang xung đột, rất gần gụi với cái không khí của xã hội ta. Ðọc một cuốn sách, người ta khó đứng ở vị trí khách quan của người đọc để xét đoán, nhất là loại tiểu thuyết, mà độc giả thường hòa mình vào đời sống của nhân vật. Họ vui với cái vui, cũng như buồn với cái buồn của nhân vật. Bối cảnh của sách Quỳnh Dao là bối cảnh phương Ðông thì làm sao chẳng được độc giả đón nhận nồng nhiệt.”

“Sách Quỳnh Dao được đón nhận nồng nhiệt đến độ trở thành hiện tượng, đó hoàn toàn là do độc giả và tác giả, người dịch là tôi, chỉ giữ vai trò chuyển ngữ thế thôi. Còn vấn đề những nhà xuất bản hay tác phẩm của nhà văn trong nước bị ảnh hưởng thì đó hoàn toàn là ngoài ý muốn của tôi. Mong quí vị có thiên ý như vậy cũng nên xét lại.”

Liêu Quốc Nhĩ

(Nguồn: Giai Phẩm Văn, Saigon, chủ đề “Hiện Tượng Sách Dịch,” số ra ngày 8 tháng 6 năm 1973. Hiệu đính tại Cali, tháng 1, 2012)

Chú thích:

(*) Nhà xuất bản Quảng Hóa thời đó, do nhà báo Ðỗ Việt Anh chủ trương. (DTL)

Du Tử Lê

....................................................

                              
 
 
Đại Hạ Giá
 
Thời buổi này còn cái gì không hạ giá nhỉ? Sách vở, quần áo, đồ điện tử v...v... hạ giá! Tôi cầm mảnh bằng đại học cạ cục mãi chưa tìm ra việc làm, cũng nhào ra vỉa hè bán sách đại hạ giá. Từ Victor Hugo, Lev Tolstoy, Tagore, Dostoievski... đến Khái Hưng, Ngô Tất Tố, Vũ Trọng Phụng... cả thảy... ... đều bị “hạ” nằm la liệt. Lắm lúc ngồi chồm hổm nhìn xuống các tên tuổi từng “vang bóng một thời”, tôi thầm hỏi:
 
-         Nên cười hay nên khóc, thưa chư liệt vị?
 
Cách đây ít lâu, một ông lão hình dáng tiều tụy mang đến bán hai pho sách dày. Một cuốn là “Hán Việt Từ Điển” của Đào Duy Anh do Khai Trí tái bản. Cuốn kia là “Petit Larousse Illustré” in tại Paris năm 1973. Sách còn tinh tươm lắm, hẳn chủ nhân đã xài rất kỹ. Thấy giá rẻ, tôi mua. Loại ấn bản này đây, gặp loại khách biên biết, bán cũng được lời.
 
Ngoài bìa và một số trang ruột của mỗi cuốn, đều có ấn dấu son hình ellipse: “Bibliothèque - Đô Bi - Professeur”. À, té ra ông lão vốn từng là giáo chức. Thảo nào! Cất tiền vào ví rồi mà ông cứ dùng dằng nuối tiếc, ngoảnh lại nhìn những tài liệu - tài sản phải đứt ruột bán đi. Ngoái mãi mấy lần rồi ông mới dắt chiếc xe đạp cà tàng đạp về. Mắt ông đỏ hoe. Lòng tôi chợt se lại!
 
Chiều 25 Tết. Ngồi cạnh các danh tác tôi vẫn lim dim, thấp thỏm, chồm hổm ra đấy. Qua đường không ai thấy, lá vàng rơi trên giấy. Sài Gòn chả có mưa bụi cho đủ khổ thơ Vũ Đình Liên. Nhưng bụi đường thì tha hồ, đủ khổ thứ dân lê lết vệ đường như tôi.
 
-         Anh mua bánh bò, bánh tiêu?
 
Một chị hàng rong đến mời. Tôi lắc đầu. Bỗng chị sững người chăm chú nhìn vào hai bộ từ điển. Chị ngồi thụp xuống, đặt sề bánh bên cạnh, cầm hết cuốn này đến cuốn kia lật lật. Rồi chị hỏi giá cả hai. Ngần ngừ lúc lâu, chị nói:
 
-         Anh có bán... trả góp không?
 
-         Trời đất ơi! Người ta bán trả góp đủ thứ, chứ sách vở, sách đại hạ giá ai đời bán trả góp? Vả lại, tôi nào biết chị là ai, ở đâu?
 
-         Tôi cần mua cả hai - chị nói tiếp - xin anh giữ, đừng bán cho người khác. Khi nào góp đủ, tôi sẽ lấy trọn. Anh thông cảm làm ơn giúp tôi.
 
Thấy lạ, tôi hỏi chuyện mới vỡ lẽ. Đô Bi chính là thầy cũ của chị hàng rong. Chị Tám (tên chị) bất ngờ thấy có dấu son quen, hiểu ra hoàn cảnh của thầy, bèn nảy ý chuộc lại cho người mình từng thọ ơn giáo dục. Song, bán bánh bò bánh tiêu nào được bao nhiêu, lại còn nuôi con nhỏ, không đủ tiền mua một lần nên chị xin trả góp.
 
Tôi cảm động quá, trao ngay hai bộ từ điển cho chị Tám:
 
-         Chị hãy cầm lấy, kịp làm quà Tết cho thầy. Tôi cũng xin lại đúng số vốn mà thôi, chị à.
 
-         Nhưng...
 
-         Đừng ngại, chị trả góp dần sau này cũng được.
 
Chị lấy làm mừng rỡ, cuống quít trả tôi một ít tiền.
 
-         Chao ôi, quý hóa quá! Cảm ơn... cảm ơn... anh nhá!
 
Mai lại, chị Tám trả góp tiếp. Chị kể :
 
-         Thầy Bi thảm lắm... Gần Tết, cô lại ngã bệnh... Thầy nhận sách, mừng mừng tủi tủi tội ghê, anh à!... Thầy cũ trò xưa khóc, khóc mãi!
 
Tôi vụt muốn nhảy cỡn lên và thét to:
 
“Hỡi ông Victor, ông Lev, ông Dostoievski... ơi! Ông Khái, ông Vũ, ông Ngô... ơi! Có những thứ không bao giờ hạ giá được! Có những người bình thường, vô danh tiểu tốt nhưng có những kiệt tác không hạ giá nổi, đó là ‘Tấm lòng’ ”.

........................................................... 
Cám ơn bạn Đức Quý đã gửi cho chúng tôi một câu chuyện "thật đáng xấu hổ" dưới đây- NN

                     
                                   FW: Ăn cắp !!!
     
Xin chuyển để mà...cùng hãnh diện !!!

DQ

    Forwarded message
    Date: 2012/1/26
    Subject: Ăn cắp
    To: Suu Tam
    Thưa ông.
    Cháu không biết nạn trộm cắp ở Mĩ như thế nào? Người Việt Nam ở VN trộm cắp kinh
    khủng lắm, sống dưới chế độ CS, thói xấu này ở người Việt lại càng nặng thêm. Ăn cắp đồ
    trong siêu thị, trong cửa hàng, đi làm ăn cắp đồ, ăn cắp giờ của hãng, xe đậu ở vỉa hè
    1 phút 30 giây sau quay ra là biến mất, nuôi chó để trông nhà mà chúng nó bắt mất cả chó!
    Cái thùng đựng rác của nhà cháu mà còn bị ăn cắp 4 lần(chắc là họ chôm về xài khỏi tốn
    tiền mua).Nhà nước và nhân dân đua nhau ăn cắp. Đưa nhau cả ra nước ngoài để ăn cắp.
  

                           Bắt băng trộm cắp người Việt
                                    ở Hồng Kông

                   
                                 Cửa hàng quần áo
    
    Những kẻ cắp người Việt đã nhập cư lậu vào Hong Kong
    
    Cảnh sát Hong Kong vừa phá đường dây ăn cắp quần áo may sẵn của người Việt,
     bắt năm người.
    Báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (South China Morning Post - SCMP) cho hay băng
    nhóm này đã ăn cắp một lượng hàng hóa trị giá tới hơn 5 triệu đôla Hong Kong (645.000
    đôla Mỹ).
    Điều đặc biệt là đường dây này khá quy mô, tổ chức đưa người từ Việt Nam sang Hong
    Kong theo con đường du lịch để chuyên trộm cắp tại các cửa hàng lớn.
    Theo cảnh sát Hong Kong, con đường đưa người lậu của băng đảng này là qua đại lục
    bằng đường bộ, từ đó tới Thẩm Quyến giáp ranh Hong Kong và đi lậu bằng xe tải sang
    đặc khu hành chính.
    Một người phát ngôn cho cảnh sát nói: "Chúng được tập huấn kỹ càng và hành động rất
     mau lẹ".
    Hôm thứ Hai 08/11, cảnh sát Hong Kong bắt hai kẻ cầm đầu và ba thành viên của đường
     dây này tại một căn hộ ở khu Yuen Long.
    Được biết trong số này có ba đàn ông và hai phụ nữ, ở tuổi 40-50.
    Tại đây, nhà chức trách tìm thấy hơn 1.000 mẫu quần áo và túi xách thời trang mà băng
    nhóm này ăn cắp từ các cửa hàng nổi tiếng như H&M, Marks&Spencer và Zara.
    Trị giá số hàng này vào khoảng 300.000 đôla Hong Kong.
    Giấu hàng trong túi
    Phương thức hoạt động của những kẻ này rất đơn giản: chúng ăn cắp hàng và cho vào các
    túi xách đã được đệm bằng giấy thiếc để tránh máy đề phòng ăn cắp phát hiện ra.
    Các loại quần áo ăn cắp được chuyển về Việt Nam để tiêu thụ.
    Người phát ngôn của cảnh sát Hong Kong nói: "Để tránh bị phát hiện, chúng không trở về
     nơi tạm trú cùng với nhau mà đi riêng lẻ".
    Thông thường, băng nhóm này hoạt động trong giờ cao điểm như giờ ăn trưa, khi các cửa
    hiệu đông người.
    Hai kẻ cầm đầu có căn cước của Hong Kong, có thể đã ở đây lâu dài.
    Cảnh sát kêu gọi các cửa hàng tăng cảnh giác đề phòng kẻ cắp.

.........................................................................

Nguồn:nguoiviet.com

Phố cổ Hội An đang biến thành 'cái chợ'
Tuesday, January 24, 2012 4:01:08 PM

HỘI AN (NV) - Phúc trình nghiên cứu của một tiến sĩ người Nhật vừa công bố cảnh cáo rằng Hội An đang mất dần sự hấp dẫn vì con người chỉ mải mê biến Hội An thành một cái chợ để buôn bán, thu lợi.

                                   
                      Phố cổ Hội An ngày Tết. (Hình: Liêu Thái/Người Việt)

Báo Người Lao Ðộng cho hay, nữ tiến sĩ người Nhật Bản Utsumi Sawako đã đến Hội An mỗi năm ít nhất hai lần trong suốt 20 năm qua để theo dõi sự biến động của bộ mặt thành phố cổ kính nhất Việt Nam mà bà yêu thích. Theo một số nhân chứng, bà nói tiếng Việt rất sõi, thường đến thăm các cư dân thành phố, chụp ảnh và cuối cùng hoàn tất một tài liệu nghiên cứu về tương lai mờ mịt của Hội An tại Việt Nam.

Theo bà, Hội An hiện có 409 trong tổng số 453 ngôi nhà cổ đang được cho thuê để bán hàng, trong đó có đến 70% chủ nhân là người từ nơi khác đến chứ không phải là cư dân địa phương. Các khu phố cổ kính nhất của Hội An nằm trong các địa điểm kinh doanh này, thường được sử dụng để bán hàng kỷ vật, tranh, quần áo... cho du khách phương xa.

Bà Utsumi Sawako còn nói rằng có 38 cửa tiệm bán hàng chỉ dùng để làm nơi trưng bày và trữ hàng hóa để kinh doanh chứ không có người trú ngụ. Theo bà, đây là đặc điểm chưa từng có tại Hội An cũng như tại nhiều địa điểm du lịch nổi tiếng của Việt Nam.

Theo tài liệu nghiên cứu của bà Utsumi Sawako, 96% chủ kinh doanh tại Hội An là người từ nơi khác đến thuê mướn để mua bán vì mục đích lợi nhuận đơn thuần. Riêng về điều này, theo bà Utsumi Sawako, là một yếu tố bất lợi bởi những người chủ kinh doanh này chỉ muốn hái thật nhiều tiền rồi đi, chứ không tha thiết gì đến việc bảo tồn và phát triển tính chất cổ kính của Hội An.

Bà Utsumi Sawako tâm sự: “Tôi tin rằng những người từ nơi khác đến phố cổ chỉ coi phố cổ là một nơi buôn bán, kiếm sống. Hoạt động du lịch chỉ nhằm mục đích kiếm tiền, vì lý do kinh tế sẽ dẫn đến tình trạng hỗn loạn, làm hỏng giá trị cổ kính, lâu đời của Hội An.”

Thực tế cho thấy có nhiều người xây cao, sơn sửa mặt tiền căn nhà mà họ thuê làm mất đi tính chất cổ kính. Có người đập bỏ vách giữa của hai căn nhà liền kề, nới rộng, xây lên cao tầng, làm thay đổi kiến trúc ngôi nhà cổ...

Theo bà Utsumi Sawako thì tất cả những điều đó khiến phố cổ Hội An dần dần thay đổi bộ mặt truyền thống vốn có.

Bà Utsumi Sawako còn cho rằng lâu dần thì Hội An sẽ không còn là Hội An của một trăm năm về trước và đó là điều vô cùng đáng tiếc cho thế hệ tương lai của người Việt Nam.

Ðặc biệt theo bà Utsumi Sawako, Hội An là nơi trú ngụ lâu đời của nhiều thế hệ người Việt Nam, người Trung Hoa, người Nhật Bản, người Pháp... tạo nên một nếp văn hóa hiếm có trên thế giới. Vì người địa phương dần dần rời bỏ Hội An để giao lại cho những người kinh doanh đơn thuần từ nơi khác đến, bà Utsumi Sawako cho rằng Hội An sẽ mất dần “sự giao thoa” văn hóa vốn tạo nên sự hấp dẫn hiếm có.

Ðiều kỳ lạ hơn là trong khi người ngoại quốc lo lắng về việc duy trì truyền thống văn hóa lâu đời của Việt Nam thì người Việt ở trong nước lại hờ hững như chưa từng biết đến những vấn đề có liên quan đến lịch sử lâu đời như thế. (PL)

..........................................................................

**Cám ơn bạn Đức Quý đã gửi FW dưới đây - NN**

**Cám ơn bạn Đức Quý - NN**

FW: Làm vườn cho Hoàng thân Ma Rốc
   
Xin chuyển
DQ

                  Làm vườn cho Hoàng thân Ma Rốc, 1.700USD/tháng
28/01/2012 14:41:40
- Du khách đến Ma Rốc không khỏi ấn tượng với những khu vườn Hoàng Gia tuyệt đẹp của đất nước này. Tuy nhiên, ít ai biết rằng những khu vườn đó lại có bàn tay chăm sóc của các công nhân Việt Nam. Một trong số họ, anh Phạm Hữu Kiên, 38 tuổi, quê ở Thái Bình chia sẻ với chúng tôi về cuộc sống và môi trường làm việc của mình. Gặp Hoàng thân 2 lần Chào Kiên, anh sang bên này làm việc được bao lâu rồi? Mình sang đây được khoảng hai năm rồi, từ tháng 12/2009.

                         
 
                                        Anh Phạm Hữu Kiên
Anh làm ở khu vườn nào của Hoàng gia Ma Rốc? Khu vườn đó có rộng và trồng nhiều loại cây quý hiếm không?
 
Hiện mình đang cắt tỉa cây cảnh trong khu vườn của Hoàng thân Moulay Rachid, em trai vua Mohammed VI. Toàn bộ diện tích nhà và vườn là khoảng 10ha. Khu vườn này không có nhiều loại cây quý như ở Việt Nam, chủ yếu là cây trồng để lấy bóng mát.
 
Khu nhà đó có gần với cung điện của vua không? Anh đã nhìn thấy Hoàng thân Moulay Rachid và vua Mohammed VI chưa?
 
Cung điện vua cách đây khoảng 20km. Vua Ma Rốc mình mới nhìn qua ti vi. Hoàng thân Rachid mình trông thấy hai lần rồi, rất phong độ, mới khoảng 40 tuổi thôi và chưa có vợ đâu (cười).
 
Thủ tục sang Ma Rốc làm việc thế nào? Có phải chỉ nghệ nhân mới được tuyển sang đó?
 
Mình có ông chú mở vườn cây cảnh rất có uy tín ở Hà Nội, mình làm cho chú được ba năm rồi nên cũng thạo nghề. Dạo trước có người ở Đại sứ quán Ma Rốc đến nhờ chú mình tìm cho một người biết chăm sóc và cắt tỉa cây cảnh. Mình được chú giới thiệu, họ làm hộ chiếu và mua vé máy bay cho mình sang bên này.
 
Đã hơn một năm rồi, anh đã thành thạo tiếng bản địa chưa?
 
Người dân Ma Rốc chủ yếu nói tiếng Ả Rập và tiếng Pháp, tiếng Anh cũng có nhưng ít thôi. Mình từng sang Malaysia làm việc ba năm nên cũng có chút ít vốn tiếng Anh. Mình thấy thế cũng đủ dùng. Gần 40 tuổi rồi nên ngại học ngoại ngữ lắm.
 
Mỗi năm được thăm nhà 1 tháng
 
Anh làm việc mấy tiếng một ngày?
 
Khoảng 5 tiếng thôi, bắt đầu từ 9h30. Hằng ngày cứ 9h là có xe đến đón mình đi làm. Công việc cũng không có nhiều nên bọn mình vừa làm vừa nghỉ.
 
Nói vậy là anh phải thuê nhà ở ngoài?
 
Năm ngoái họ cho mình ở khách sạn, năm nay mình phải thuê nhà nghỉ, giá 300USD/tháng.Tiền thuê được trừ luôn vào tiền lương.
 
Giá thuê nhà như thế tính ở Việt Nam cũng không phải rẻ, mức lương bên đó có cao không?
 
Mình làm cũng lâu rồi nên lương hiện giờ được 1.700USD/tháng, còn ai mới sang thì được khoảng 1.200USD/tháng.
 
Đổi lại mức lương cao như vậy, chế độ thưởng phạt có gì hà khắc không?
 
Bên này mình làm việc không có hợp đồng cũng không có chế độ thưởng phạt gì cả. Người Ma Rốc không biết nhiều về cây cảnh nên thường rất tin tưởng thợ lành nghề như bọn mình.
 
Không có hợp đồng, anh không sợ họ quỵt tiền lương hay không chịu trách nhiệm khi có tai nạn lao động sao?
 
Về khoản tiền lương thì mình không sợ. Làm việc cho Hoàng gia mà, họ phải giữ uy tín. Còn về tai nạn lao động thì đúng là có gì mình đành chịu.
 
Khi muốn về thăm nhà hay không làm nữa sẽ giải quyết thế nào?
 
Một năm mình được về thăm nhà một tháng. Nếu không muốn làm nữa mình chỉ cần thông báo với người của Đại sứ quán.
 
Chế độ ăn uống của các anh bên đó ra sao?
 
Buổi trưa có người mang cơm đến. Đồ ăn cũng khá đầy đủ, chỉ có điều không có thịt lợn vì tới 98% dân ở đây theo đạo Hồi. Buổi tối, bọn mình ra siêu thị mua đồ về nấu hoặc ra quán cơm nhưng đa phần là tự nấu. Người Ma Rốc ăn bằng tay nên ra quán ăn mình thấy hơi bất tiện, cầm đũa, thìa quen rồi (cười).
 
Khổ nhất là tháng Ra-ma-đan, phải nhịn ăn, nhịn uống từ 3h30 - 19h30, suốt từ 2/8 - 31/8. Đợt ấy mấy anh em, ai cũng gầy xọp đi.

                                
  
Không có ngoại lệ cho người ngoại quốc?
 
Mình phải cố theo họ thôi. Ăn thì cũng không bị phạt đâu nhưng người dân bên đây sẽ ghét mình lắm. Nhịn ăn theo mình nghĩ cũng là cách tôn trọng họ.
 
Khi không làm việc, anh thường làm gì?
 
Mình thường đi dạo phố, trò chuyện với mấy bạn sinh viên Việt Nam. Thỉnh thoảng vào Đại sứ quán tỉa cây hoặc ra biển bắt cua.
 
Anh thấy con gái Ma Rốc xinh không?
 
Con gái Ma Rốc xinh lắm, châu Phi nhưng da cô nào cũng trắng hồng, nặng 70 - 80kg (cười). Họ là người châu Phi nên càng béo càng đẹp.
 
Nhớ vợ con, sụt mất mấy cân
 
Nghe người nhà anh nói chỉ cần nhìn siêu mẫu Bình Minh là có thể hình dung ra anh? Không biết có cô gái Ma Rốc nào bị anh "đánh cắp trái tim" chưa?
 
Cứ nhìn hình mình thì biết, siêu mẫu đâu chẳng thấy, chỉ thấy giống ông già (cười). Mình hom hem thế này sao dám, với lại mình có vợ và hai con gái rồi.
 
Anh có hay gọi điện hoặc viết thư về nhà?
 
Ở đây internet cũng tiện nhưng nhà mình ở Việt Nam chưa sắm máy tính nên chủ yếu là liên lạc bằng điện thoại. Từ Rabat gọi về Việt Nam cước phí hơi cao nên chủ yếu là vợ mình gọi sang.
 
Anh dự định ở đây bao lâu nữa?
 
Mình định làm nốt năm nay rồi về thôi. Cuối tháng 4 vừa qua xảy ra vụ đánh bom liều chết khiến khoảng 15 người thiệt mạng, phải chăng vì thế anh thấy hoảng?
 
Vụ đó xảy ra ở Marrakesh, ở Rabat chỉ biểu tình thôi. Với lại đánh bom chỉ chủ yếu nhằm vào người châu Âu, người châu Á như mình không sợ. Ở đây lương cao nhưng buồn lắm, nhớ vợ con sụt mất mấy cân. Dù gì cũng chẳng nơi nào bằng ở nhà mình. Hơn nữa, vì không có hợp đồng lao động nên mình cũng hơi lo nếu tai nạn lao động xảy ra.
 
Không có gì ở Ma Rốc giữ chân được anh sao? Anh vừa mới khen con gái Ma Rốc xinh đó thôi?
 
Xinh thì cũng không thể sánh bằng vợ mình được (cười). Đi rồi mới thấy chỉ có phụ nữ Việt Nam là đảm đang nhất. Phụ nữ bên này họ không phải đi làm, chỉ ở nhà ăn chơi và đẻ thôi (cười).
 
Cảm ơn anh về cuộc trò chuyện này!  
 
Thu Thương (thực hiện)

.................

..................................................................................

"*Cám ơn bạn Đức Quý đã gửi một FW "thật đáng xấu hổ" !-

***

        Nước Mỹ đứng đầu trên thế giới trong công tác tham gia, đóng góp và tình nguyện cho các cơ quan từ-thiện để giúp đở người nghèo, bệnh tật, vô gia cư, bị xã hội bỏ quên, v.v... trên khắp thế giới.
        Không phaỉ vì moị ngươì Mỹ đều giaù; nhưng vì dân tộc... ... Mỹ được khai sáng vì lòng từ thiện.
        Khi trí tuệ con người được khai sáng, khi đó con người sẽ nhận thức được rằng: Cho đi thì hạnh phúc hơn là nhận lấy !
        Ðem đại nghĩa thắng hung tàn
        Lấy chí nhân thay cường bạo.
        Nguyễn Trãi

        Xin phổ biến rộng rải trong và ngoài nước, nhất là trong nước. Xin đa tạ .
   ***

                .Việc làm từ thiện tại Hoa Kỳ!

                Khắp nơi trên thế giới, ở đâu cũng có những người làm việc từ thiện, những người có lòng nhân từ bác ái muốn giúp đỡ những người khốn cùng nghèo đói bệnh tật hoặc đang gặp tai họa kém may mắn hơn mình....Nhưng không có một quốc gia nào mà có nhiều người làm việc từ thiện như ở Hoa Kỳ và hơn thế nữa Hoa Kỳ đã có những nhà đóng góp vào quỹ từ thiện với số tiền kếch sù nhiều nhất không có một ai ở nước khác sánh bằng.
                
                Những ngày tháng đầu tiên ở Mỹ, tôi thường được người bảo trợ chở đi đây đó khắp thành phố Houston để tìm việc làm. Nhớ có một lần chúng tôi đi trên đường phố gặp một người ăn xin, tôi liền lấy một đô la ra cho. Người bảo trợ có vẻ không vui, tôi đưa mắt hỏi, ông ta giải thích: “Cho tiền người ăn xin này có thể xúi dục anh ta lười biếng, muốn làm việc từ thiện xin hãy góp tiền cho xã hội để xã hội có phương tiện ngăn chận không có một kẻ ăn xin nào.” Một tuần sau tôi có công việc làm tại đại học, người bảo trợ hỏi ý kiến tôi và trừ ngay 2% lương hàng tháng của tôi, trong suốt 30 năm, để đóng góp vào quỹ U.W. cơ quan từ thiện giúp người vô gia cư; người bảo trợ chính là viên chức cao cấp tại đại học này.
                 
                                    
                Từ thiện là nét đẹp lương tâm cộng đồng Hoa Kỳ, từ thiện là triết lý công bằng xã hội của quốc gia có một nền tự do dân chủ tiền tiến nhất trên quả đất này. Sau hơn 34 năm ở Hoa Kỳ dành nhiều thì giờ hoạt động trong công tác từ thiện, tôi nhận thấy nhiều người Hoa Kỳ đều cho rằng làm việc từ thiện là món trang sức đẹp nhất của con người và hầu hết người Hoa Kỳ đều hân hoan công nhận: thước đo giá trị của con người là lòng từ thiện.
                
                Có hơn một triệu tổ chức, cơ quan hội đoàn từ thiện lớn nhỏ khắp 50 tiểu bang Hoa Kỳ, hoạt động quanh năm. Theo tài liệu của Hội Cố Vấn Gây Quỹ Hoa Kỳ (American Association of Fundraising Counsel) năm 2005 người Mỹ đã đóng góp vào quỹ từ thiện hơn 261 tỷ đô la, trong số này tư nhân đã đóng góp 200 tỷ đô la, ước lượng mỗi gia đình đóng góp 2.2% số lương bổng mang về nuôi sống gia đình, sau khi đã khấu trừ tiền bảo hiểm và thuế. Hoa Kỳ thật là một xã hội đầy những người có tấm lòng quảng đại nhân ái!
                 
                   
                 
                Ðại học John Hopkins trong một nghiên cứu về nhóm các nước giàu nhất trên thế giới, nhóm G7; đã đưa ra những con số so sánh về tiền đóng góp cho công tác từ thiện với Tổng sản lượng nội địa (Gross Domestic Product = GDP) của mỗi quốc gia để có một ý niệm về tấm lòng rộng lượng bác ái. Hàng năm trung bình dân chúng Hoa Kỳ đóng góp cho các tổ chức từ thiện bằng 1.85% Tổng sản lượng Nội địa, người Ðức tệ nhất trong nhóm chỉ 0.13%, người Nhật 0.22%, người Pháp 0.32% và đứng thứ nhì là người Anh quốc tương đương 0.84% Tổng sản lượng Nội địa, vẫn thua xa dân tộc Hoa Kỳ.
                
                Theo tài liệu tạp chí Forbes phát hành đầu năm 2008, hai người giàu nhất Hoa Kỳ là ông Bill Gates người sáng lập hãng Microsoft có tài sản 57 tỷ đô la và ông Warren Buffett sáng lập công ty Bershire Hathaway với 50 tỷ đô la. Cả hai ông đều là những nhà làm việc từ thiện vĩ đại nhất trên hành tinh này; triết lý và quan niệm nhân sinh của hai ông đáng để cho tất cả những kẻ giàu có trên thế giới noi theo.
                
                Thượng tuần tháng 9 năm 2007, đài truyền hình CNBC thực hiện một cuộc phỏng vấn ông Warren Buffett (WB) cuộc phỏng vấn thật dài và tiết lộ nhiều điều lý thú.

                   
                             Warren Buffett
                Từ thuở ấu thơ, WB đã cố gắng dành nhiều thì giờ cho việc học hành và làm việc cật lực để kiếm tiền bằng cách đi bỏ báo. Số tiền kiếm được ông chỉ trích ra một ít để mua sách vở, còn dư ông tính toán để dành. Với số tiền đi bỏ báo dành dụm, năm 11 tuổi ông đã khởi sự tập đầu tư bằng cách mua cổ phiếu. Ba năm sau lúc 14 tuổi ông mua một trang trại nhỏ, học kinh nghiệm trong thương trường địa ốc. Năm 20 tuổi ông đậu bằng cử nhân và năm 21 tuổi ông tốt nghiệp bằng cao học MS tại đại học Columbia . Năm 1970 khi 40 tuổi WB nắm cả hai chức vụ Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc Ðiều hành Công ty Bershire Hathaway; đại công ty đầu tư này đến ngày nay đã sở hữu 63 công ty khác như: Coca-Cola, Gillette, American Express, Wells Fargo, US Air Group, v…v… Một cổ phiếu loại A của Bershire Hathaway đã có trị giá 151 ngàn đô la vào ngày 11 tháng 12-2007.
                 
                     
                 
                Mỗi năm WB chỉ nhắc nhở 63 Tổng Giám đốc điều hành của 63 công ty trực thuộc luôn luôn nhớ hai nguyên tắc chính:
                
                Nguyên tắc 1: Phải làm lợi cho cổ đông, đừng làm mất tiền cổ đông.
                Nguyên tắc 2: Phải luôn luôn thuộc lòng nguyên tắc số 1.
                Văn phòng làm việc của ông rất đơn giản, không có điện thoại di động, không có máy computer, nhưng ông có đầu óc bén nhạy quyết định sáng suốt hiệu quả. Cuộc sống của ông càng giản dị hơn, ông tự lái xe không có tài xế riêng, không có nhân viên bảo vệ an ninh. Ông không có máy bay riêng và cũng không bao giờ dùng máy bay riêng để đi công tác xa, dầu ông làm chủ một công ty hàng không lớn. Dầu là người giàu thứ nhì trên thế giới với tài sản 50 tỷ đô la, ông vẫn sống trong căn nhà chỉ có 3 phòng ông mua khi cưới vợ hơn 50 năm về trước, không có hàng rào bao bọc chung quanh, giá mua lúc năm 1958 chỉ có 31,500 đô la. Một tỷ phú giàu có và quyền lực như vậy, nhưng ông sống một cuộc đời giản dị nhất, không giao tiếp bạn bè với giai cấp thượng lưu, thú vui của ông là làm một túi bắp rang và đọc sách hoặc xem TV tại nhà.
                 
                                    
                Warren Buffett quan niệm con người làm ra của cải tiền bạc, nhưng của cải tiền bạc không tạo ra nhân cách con người. Ông cho rằng để tiền bạc cho con cháu chỉ làm cho con cháu ỷ lại không giúp ích gì cho chúng, còn làm chúng mất ý chí động lực thúc đẩy tiến lên. Ông phát biểu:
                
                “Nếu ba đứa con của ông họ Buffett chỉ vì tình cờ may mắn được sinh ra trong gia đình Buffett mà lại có số tiền hàng chục tỷ Mỹ kim di sản để hưởng thụ cuộc đời, thì đó là điều vô cùng bất công, xã hội không còn công lý nữa.”
                
                Năm 2002, ông Bill Gates tỷ phú giàu nhất thế giới mới 47 tuổi quyết định xin diện kiến bậc tiền bối Warren Buffett 72 tuổi người giàu thứ hai thế giới. Bill Gates con người thiên tài điện toán vi tính nghĩ rằng cuộc hội thoại viếng thăm sẽ nhạt nhẽo buồn chán vì hai cuộc sống trái ngược nhau, cuộc đàm luận nhiều lắm sẽ chỉ kéo dài khoảng nửa giờ. Nhưng bất ngờ cuộc trò chuyện thân mật tâm sự lý thú của hai tri kỷ một già một trẻ tuy tài năng trên hai lĩnh vực khác nhau, nhưng cùng một tấm lòng từ thiện bác ái bao la, họ nói chuyện quên ăn quên uống, cuộc tiếp xúc kéo dài 10 tiếng đồng hồ.
                 
              
                           Warren Buffett and Bill Gates
                
                Ðông phương chúng ta cách nay hơn 1600 năm có hai nhân vật tài trí lừng danh nhưng chống đối lẫn nhau là Châu Du và Khổng Minh Gia Cát Lượng. Châu Du hộc máu vì tức giận đã lầm kế Gia Cát Lượng, trước khi chết Châu Du oán thán kêu trách trời cao:
                
                “Trời đã sinh ra Du còn sinh chi ra Lượng.”
                
                Năm 2002 sau 10 giờ đàm đạo, Bill Gates đã ngẩng đầu lên trời, cảm tạ Thượng Ðế:
                
                “Thượng Ðế đã sinh ra Bill, còn sinh ra Warren Buffett nữa, tri kỷ tương phùng.”
                
                Bill Gates đã hoàn toàn kính phục WB về mọi phương diện: tài đầu tư, cuộc sống giản dị, đạo đức nhân cách và làm việc từ thiện.
                
                Năm 2006 ông Warren Buffett hứa tặng 35 tỷ Mỹ kim vào Quỹ Bill & Melinda Gates cơ quan từ thiện khắp thế giới này nhằm mục đích chống nghèo đói, phát triển y tế chữa trị bệnh tật và gia tăng giáo dục cấp học bổng cho sinh viên nghèo hiếu học, do vợ chồng ông Gates thành lập năm 2000. Số tiền khổng lồ này cộng với số tiền Bill Gates tặng vào Quỹ trước đây sẽ vượt quá 70 tỷ Mỹ kim, đây là Cơ quan từ thiện có ngân quỹ hoạt động lớn nhất trên hành tinh này.
                
                Trên thực tế, ông bà Warren Buffett cũng đã lập ra Quỹ từ thiện mang tên Susan Thompson Buffett Foundation từ năm 1966 với số tiền hiện có trong quỹ khoảng 275 triệu và ông Buffett sẽ tặng thêm 3 tỷ đô la nữa trong năm 2006. Nhưng vì sao ông lại đem thêm 35 tỷ đô la nữa tặng vào Bill & Melinda Gates Foundation?
                
                           Bill & Melinda Gates
                Những người làm việc từ thiện vĩ đại sớm nhất của Hoa Kỳ như ông Andrew Carnegie năm 1919 đã hiến tặng 350 triệu Mỹ kim tương đương 7.2 tỷ hiện nay, ông John D. Rockefeller tặng 450 triệu Mỹ kim năm 1937 trị giá bằng 7.1 tỷ đô la hiện nay; hai vị này đều cho rằng rất khó để điều hành một quỹ từ thiện to lớn tránh khỏi phí phạm, lạm dụng và có khi gây ra tình trạng tham nhũng.
                
                Một Hội từ thiện hoạt động tốt và hiệu quả nhất, chi phí điều hành và nhân viên phải dưới 1% số tiền quyên góp được, như Hội Bác sĩ không biên giới, Hoa kỳ (Doctors Without Borders, USA) mà tôi thường tham dự.
                
                Ông Warren Buffett đã quan sát nghiên cứu phương pháp điều hành quản trị của ông Bill Gates tại công ty Microsoft và tại Bill & Melinda Gates Foundation, ông tin tưởng rằng khi Bill Gates dùng toàn thời gian cho Quỹ từ thiện, Bill Gates sẽ cống hiến sự quản lý khoa học chặt chẽ tốt đẹp nhất trong việc điều khiển 686 nhân viên làm việc cho Quỹ từ thiện này để công tác đạt được hiệu quả tối đa với chi phí điều hành hạn chế tối thiểu. Với lý do này Warren Buffett đã không ngần ngại tặng 35 tỷ đô la vào Quỹ từ thiện Bill & Melinda Gates Foundation.
                 
       
                     Bill & Melinda Gates and Warren Buffett
                
                Làm việc từ thiện ở Hoa Kỳ không những chỉ có người giàu, người khá giả dư tiền mà ngay trong thành phần người nghèo nữa, bởi vì họ là những người đi tìm hạnh phúc trong việc làm từ thiện, một hạnh phúc ý nghĩa lâu dài hơn những nguồn vui ngắn ngủi vật chất. Theo tài liệu nghiên cứu của công ty Justgive.org, những gia đình nghèo ở Hoa Kỳ lợi tức khoảng 10 ngàn đô la mỗi năm, trung bình đã đóng góp từ thiện 520 đô la, nghĩa là bằng 5.2% lợi tức, một tỷ lệ cao nhất nếu đem so sánh với bất cứ thành phần nào trong xã hội.
                
                Ngoài công việc đóng góp tiền bạc để làm việc từ thiện, người Hoa kỳ còn đóng góp thì giờ không đòi trả lương để làm công tác thiện nguyện. Theo thống kê năm 2005, đã có 65.4 triệu người Hoa Kỳ tự nguyện cống hiến trung bình hơn 50 giờ làm việc thiện nguyện trong năm này. Xã hội Hoa Kỳ đua nhau làm việc từ thiện bằng mọi cách, mọi hình thức, đây là một quốc gia giàu lòng từ thiện quảng đại nhất, chẳng những giúp người kém may mắn trong nước mà còn viện trợ nhân đạo khắp cả hoàn cầu.
                 
             
                 
                Cuối thế kỷ 20, Viện Gallup đã nhiều lần làm những cuộc thăm dò, nhất là cuộc nghiên cứu thăm dò vào năm 1999 để xem nhân loại bình bầu chọn ai là người làm việc từ thiện đáng ngưỡng mộ kính phục nhất của thế kỷ hai mươi. Kết quả cuộc nghiên cứu thăm dò thật khoa học đúng đắn này, người được bình chọn không phải là người Hoa Kỳ, mà là Mother Teresa sinh ra đời năm 1910, cha mẹ là người Albania, nhưng Mẹ Teresa mang quốc tịch Ấn Ðộ, theo đạo Công giáo. Năm 1950 Mẹ Teresa được Giáo hội Vatican cho phép thành lập Hội từ thiện Missionaries of Charity, hội chuyên lo giúp đỡ những người nghèo khó khốn cùng, những người mắc bệnh cùi hủi, bệnh AID/HIV, bệnh ho lao, những cô nhi quả phụ không nơi nương tựa. Cho đến ngày 5 tháng 9 năm 1997 khi Mẹ Teresa mất, Hội Từ thiện Missionaries of Charity đã có 610 cơ sở gồm 400 thầy tu, 4000 tu nữ và gần 100 ngàn nhân viên thiện nguyện hoạt động trong 123 quốc gia để cứu người giúp đời.
                
                Công việc làm từ thiện của Mẹ Teresa đã được nhiệt liệt hoan nghênh cùng khắp thế giới. Năm 1962 quốc gia Phi Luật Tân trao tặng cho bà giải thưởng Ramon Magsaysay về những công tác nhân đạo của bà ở Ðông Nam Á. Năm 1971 Ðức Giáo hoàng Paul VI tặng thưởng cho bà Giải thưởng Pope John 13 Peace Prize. Năm 1973 Mẹ Teresa nhận giải thưởng Templeton Prize, giải thưởng giá trị kim ngân lúc nào cũng cao hơn giải Nobel, vì nhân cách đạo đức của bà cùng những việc làm từ thiện trên thế giới. Năm 1979 Mẹ Teresa được trao tặng giải thưởng Nobel hòa bình, bà đến nhận giải thưởng để lấy tiền giúp người nghèo tại Ấn Ðộ nhưng bà từ chối tham dự bữa tiệc sang trọng tiếp sau lễ trao giải thưởng.
                             
                 
                Một phóng viên báo chí hỏi bà:
                “Chúng ta có thể làm gì để cổ võ hòa bình trên thế giới?”
                Bà mỉm cười hóm hỉnh:
                “Hãy đi về nhà và yêu thương gia đình của bạn.” (Nguyên văn: Go home and love your family).
                
                Năm 1985, Tổng thống Hoa kỳ Ronald Regan trao tặng cho Mẹ Teresa huy chương President Medal of Freedom, một trong những huy chương cao quý nhất của quốc gia này. Những năm trong thập niên 1980, Hội Từ thiện Missionaries of Charity hoạt động mạnh tại Hoa Kỳ và có trên 19 cơ sở, từ khu nghèo nàn Harlem của thành phố New York đến Trung tâm săn sóc bệnh nhân AID/HIV tại San Francisco. Trong thời gian này Mẹ Teresa thường đi gây quỹ kêu gọi lòng hảo tâm của những người Hoa Kỳ thích làm việc từ thiện.
                Năm 1984 tôi được thành phố Houston bầu vào chức vụ Houston’s Poet Laureate, nhà thơ Công huân Danh dự của thành phố Houston. Trong ba năm 1984-1987 tôi được mời làm diễn giả chính, keynote speaker của các buổi lễ văn hóa, xã hội từ thiện. Một lần trong năm 1986 để chuẩn bị đón tiếp Mẹ Teresa trong buổi lễ gây quỹ từ thiện cho Missionaries of Charity, tôi đã chuẩn bị soạn sẵn một bài diễn văn thật ý nghĩa cảm động chào mừng bà và để gây cảm hứng cho những tấm lòng quảng đại từ tâm.
                Mẹ Teresa đã đến hơi trễ và bất ngờ bà đến thẳng bục cao, cầm micro hướng về quan khách, bà dịu dàng nhỏ nhẹ:
                “Tôi đã chọn những kẻ nghèo đói khốn cùng, những kẻ cùi hủi, bệnh AID/HIV, những kẻ tàn tật đui mù vô gia cư, những kẻ bị xã hội ruồng bỏ để phục vụ và tôi vô cùng biết ơn lòng từ thiện rộng lượng của quý vị để giúp chúng tôi theo đuổi công tác nhân đạo này. Xin lỗi tôi không có thì giờ nghe diễn văn cùng theo đúng chương trình sắp đặt của quý vị và xin vui lòng nhớ rằng ngay trong giờ phút này hàng triệu cặp mắt của những kẻ khốn cùng đang mở to cầu cứu hướng về quý vị.”
                Mẹ Teresa đã phá lệ không theo chương trình của ban tổ chức, nói xong bà tiến đến bắt tay từng người để từ giã ra đi. Khi bà đến chỗ tôi đứng, tôi giơ cao hai tay lên ôm lấy bà, hôn lên khuôn mặt đầy những nét nhăn nheo của bà, khuôn mặt mẹ hiền nhân loại, khuôn mặt đạo đức đẹp nhất của loài người. Hôm ấy một số tiền lớn được quyên góp và trao tặng cho người đại diện của Missionaries of Charity. Cho đến cuối năm 2007, dân chúng Hoa Kỳ từ người trung lưu đến các tỷ phú đã đóng góp một phần lớn cho ngân sách hoạt động từ thiện của hội này.
                Hoa kỳ cùng thế giới đang tiến vào thời gian cuối của thập niên đầu thế kỷ 21 và đang trải qua cơn khủng hoàng tài chánh, đời sống phải đương đầu với nhiều khó khăn. Nhưng dầu trong hoàn cảnh nào, xin lấy câu châm ngôn:
                 
                                 
                “If you are not poor enough to take charity, you are rich enough to give it”
                Nếu bạn không nghèo đủ để xin tiền từ thiện, như vậy bạn giàu đủ để đóng góp làm việc từ thiện.
                
                Huy Lực Bùi Tiên Khôi 

..........................................................

FW:  Chuyện về ngôn ngữ  "Lịch Sự"  
 
Mời đọc.
DQ

                       
                           Remind us of life - Photo from my friend -

Chủ đề: Ngôn sử học

Hắn đem gia đình sang du lịch Paris . Khi hắn vừa tốt nghiệp Cử Nhân Văn Khoa thì miền Nam thay đổi chế độ, và mọi người trở thành thất nghiệp. Hắn may mắn thừa hưởng một miếng đất rất rộng ở ngay ngoại ô Saigon , hắn canh tác miếng đất đó, trồng rau quả, nuôi gà vịt, mở một quán cà phê nhỏ để sống qua ngày. Thì giờ rảnh rỗi hắn nghiên cứu về một môn học mà hắn gọi là môn "ngôn sử".
 
Hắn nói ngôn sử tiếng Pháp là philologie, tôi chẳng hiểu gì cả. Hắn giải thích đó là môn học nghiên cứu lịch sử, cấu trúc và cách tạo thành của ngôn ngữ. Tôi vẫn mù tịt. Năm 1980, hắn nhờ tôi tìm mối bán nhà và đất lấy mười lượng vàng vượt biên.
 
Tôi tìm không ra, và hắn ở lại. Không ngờ như thế mà lại may. Gần đây nhà đất vùn vụt lên giá, hắn bán một phần khu đất và trở thành triệu phú đô la. Hắn bảo tôi :
- Bôn ba không qua thời vận. Mày xông xáo như thế mà cuối cùng lại chẳng ra gì so với tao. Cái nhà mày hơi bị nhỏ đấy. Tao là một sản phẩm của tệ đoan xã hội. Chúng nó ăn hối lộ và buôn lậu, nhiều tiền bẩn quá phải mua nhà đất để tẩy, nhờ thế mà tao giàu sụ. Tao bán hơn năm ngàn mét đất được vài ngàn cây, sau khi lịch sự mất vài trăm cây.
 
- Lịch sự ?
- À, đó là một tiếng mới - hắn cười to. Bây giờ người ta không nói là đút lót hay đưa hối lộ nữa, xưa rồi ! Bây giờ người ta nói là "lịch sự". Lịch sự trở thành một động từ. Làm cái gì cũng phải lịch sự mới xong; không biết lịch sự thì không sống được. Tao nhờ một thằng bạn lanh lẹ lịch sự giùm mới bán được miếng đất đấy. Thằng bạn nhờ đó được một trăm cây tiền lùi.
 
- Tiền lùi ?
- Đó cũng là một từ; mới nữa. "Lùi" có nghĩa là tiền mà kẻ được lịch sự bớt cho, còn gọi là tiền lại quả, cũng một tiếng thời thượng mới. Nó đ̣i năm trăm cây nhưng lùi cho một trăm cây.
Hắn tặng vợ tôi một cái túi xách tay Louis Vuiton và nói đó là là một túi mố. Hắn giải thích "mố" cũng là tiếng mới xuất hiện, dùng thay cho "thời trang", hay "mốt" trước đây. Hắn cho tôi một sơ-mi lụa và nói đó là lụa thực chứ không phải lụa đểu.
 
Tôi hỏi lụa đểu là gì thì hắn phá lên cười :
- Mày lỗi thời quá rồi.. Bây giờ trong nước người ta không nói là "giả" nữa mà nói là "đểu". Hàng đểu, bằng đểu, rượu đểu, thuốc đểu.
 
Tôi, sực nhớ ra hắn là một nhà ngôn sử, bèn hỏi hắn:
- Thế mày nghĩ gì về những từ mới này ?
Hắn bỗng trở thành nghiêm trang, trầm mặc một lúc rồi nói :
- Ngôn ngữ của dân tộc nào cũng gắn liền với lịch sử. Cái gì thường trực và lâu dài cũng trở thành ám ảnh rồi đi vào ngôn ngữ. Mày thử xem, ngôn ngữ của nước nào cũng xoay quanh hai từ "có" và "là", être et avoir, to be and to have. Người Việt thì không có gì cả mà cũng chẳng là gì cả, chỉ có cái thân phận nô lệ, bị bóc lột và đói triền miên, vì thế mà động từ căn bản của tiếng Việt là "ăn".
 
Thắng bại thì gọi là ăn thua, thằng nào thắng thì có ăn, thằng nào thua thì đói; sinh hoạt nghề nghiệp thì gọi là làm ăn, vợ chồng ăn ở, ăn nằm với nhau, nói chuyện là ăn nói, rồi ăn ý, ăn ảnh, ăn khớp... Ngay cả lúc chửi nhau cũng cho ăn cái này cái kia, rủa nhau là đồ ăn mày, ăn nhặt, ăn cắp, ăn giật. Cái gì cũng ăn cả vì đói quanh năm, lúc nào cũng bị miếng ăn ám ảnh. Bây giờ cũng thế, cái gì cũng đểu cáng cả. Chính quyền đểu, Nhà Nước đểu, nhà trường đểu... Cái gì cũng đểu cả nên đểu hiện diện một cách trấn áp qua ngôn ngữ.
 
Hắn dừng lại một lúc rồi nói tiếp :
- Nhân loại tiến triển qua các thời kỳ đồ đá, đồ đồng, đồ sắt. Chúng ta còn có thời kỳ đồ đểu. Nước mình đang ở thời kỳ đồ đểu.

...............................................................

Nguồn: nguoiviet.com
Coi chừng 'Máu Thắm Ðồng Nọc Nạn' tập 2
Wednesday, January 18, 2012 1:59:57 PM

Bùi Chí Vinh

 (Suy nghĩ về chuyện kỳ nhân khẩn hoang Ðoàn Văn Vươn đất Tiên Lãng, Hải Phòng, bảo vệ đất của mình bằng bạo lực)

                          
         Ông Ðoàn Văn Vươn trước cơ ngơi do ông và gia đình khai thác. (Hình: nuvuongcongly.net)

Hồi nhỏ coi tuồng cải lương “Máu Thắm Ðồng Nọc Nạn”

Cường hào kết hợp thực dân khủng bố dân lành

Con giun bị xéo mãi cũng oằn, sao chịu được?

Chết là cùng, cùng bẻ nạng chống trời xanh

Trời xanh không có mắt giữa cõi U Minh

Ác bá càng lúc càng giàu lên, người nghèo càng ngày càng ốm đói

Chúng giành giật của dân từ thuế đất đến thuế thân

Ðốt lúa, bắn người hỏi ai chịu nổi?

Che Guevara nói: “Cách mạng tượng hình trong nghèo đói”

Ðồng Nọc Nạn không biết ông Tây Che Guevara là ai, nhưng biết lũ bạo tàn

Biết máu đào luôn quý hơn nước lã

Biết nước đầy ly thì tràn, biết thương xót đất khai hoang

Ngày xưa coi tuồng cải lương khi tuổi mới 15

Nước mắt đầm đìa tôi đi làm cách mạng

Máu tôi chan hòa cùng với máu nông dân

Cùng nổi dậy bắt mặt trời tỏa sáng

Ngày hôm nay không ai chiếu lại “Máu Thắm Ðồng Nọc Nạn”

Nhưng tuồng cải lương thuở đó cứ chập chờn

Cứ chập chờn những người nghèo vùng Tiên Lãng

Khai phá đầm hoang đổi máu lấy miếng cơm

Khai phá đầm hoang Hải Phòng đổi cả cái chết của đứa con

Ðể có được bữa ăn xanh và sạch

Chẳng cần tước phong danh hiệu “kỳ nhân”

Ðoàn Văn Vươn biết thế nào là lá lành đùm lá rách

Ðất đai là sở hữu của toàn dân chứ không độc quyền vài quan chức

Không thuộc sắc lệnh vua ban, khi cao hứng thu hồi

Ðất đai không dành cho kẻ ngồi mát ăn bát vàng trục lợi

Mỗi tấc đất tấc vàng đều tóe máu, đẫm mồ hôi

Dồn ép người nghèo đến đường cùng, hậu quả tất sinh sôi

Cái ác đồng lõa với đồng tiền vô cảm

Bạo lực làm sao che nổi luật trời

Coi chừng xảy ra những tập tiếp theo của vở “Máu Thắm Ðồng Nọc Nạn.”

..........................................

Những ca khúc phổ thơ của thi sĩ Du Tử Lê
Vũ Hoàng, phóng viên RFA
2012-01-15

Thưa quí vị, là một trong những thi sĩ có số lượng thơ được phổ nhạc nhiều nhất, lên tới hơn 300 bài hát, thi sĩ Du Tử Lê không chỉ nổi tiếng với người Việt cả trong nước và hải ngoại, mà một số bản thơ tình của ông cũng được các nhà xuất bản Hoa Kỳ dịch thuật... ... và sử dụng làm tài liệu giảng dạy trong một số trường đại học.

                                                       Hình do nhà thơ cung cấp

                                              Nhà thơ Du Tử Lê

Trong chương trình âm nhạc cuối tuần kỳ này, Vũ Hoàng xin trân trọng giới thiệu đôi nét về những tác phẩm nhạc được phổ thơ của thi sĩ Du Tử Lê.

Khúc Thụy Du (Thiên Kim – Nguyên Khang)

Quý vị mới nghe trích đoạn ca khúc Khúc Thụy Du qua tiếng hát Thiên Kim – Nguyên Khang. Sau đây mời quí vị nghe buổi trò chuyện của Vũ Hoàng với thi sĩ Du Tử Lê.
Duyên nghiệp

Vũ Hoàng: Trước hết, cám ơn ông đã dành cho đài ACTD buổi trò chuyện hôm nay ạ. Vũ Hoàng muốn biết vì sao rất nhiều nhạc sĩ lại chọn thơ của ông để phổ nhạc. Có điểm đặc biệt gì trong những bài thơ đó mà rất nhiều trong số này đã thành công không thưa ông?

Nhà thơ Du Tử Lê:  Câu hỏi của Vũ Hoàng làm tôi cũng lúng túng. Chính bản thân tôi cũng không biết vì sao cả. Hồi đầu số người phổ nhạc bắt đầu là những ông như Nguyễn Hiền, rồi Phạm Duy, Phạm Đình Chương. Hồi ở Việt Nam trước năm 1975, thì lúc đầu tôi nghĩ đó là một cái duyên, nhưng sau đó, nhiều quá tôi cũng không biết làm sao. Câu trả lời rất thành thật thưa quí thính giả và thưa Vũ Hoàng.

Vũ Hoàng: Dạ vâng, Vũ Hoàng có nói chuyện với nhạc sĩ Từ Công Phụng thì được ông cho biết là trong thơ của thi sĩ có sự nhân cách hóa được những sự vật, những điều rất bình thường để biến nó thành như những con người trong thơ.

Nhà thơ Du Tử Lê: Có lẽ nhận định của nhạc sĩ Từ Công Phụng cũng là một nhận định. Nhưng như vậy, chúng ta sẽ nói sang phần kỹ thuật một chút, thì tôi hy vọng thính giả không khó chịu lắm.

    Vâng, nó là một duyên nghiệp, nếu nó hay, nó sẽ chắp cánh cho bài thơ, thì mình gọi là cái duyên, nếu nó dở, nó giết bài thơ thì mình gọi là cái nghiệp.

    Nhà thơ Du Dử Lê

Thơ thì có kỹ thuật của nó. Kỹ thuật căn bản của thơ là so sánh, vật này với vật kia, liên tưởng, liên tưởng vật này với vật khác, thứ ba là nhân cách hóa và thứ tư là ẩn dụ. Đồng thời tôi cũng chủ tâm linh động hóa những sự vật nó cố định. Nếu mình không nhân cách hóa được thì linh động hóa, cho nó một sức sống hay là một sự chuyển động thì đó là quan niệm của tôi, cũng tạm gọi là đặc biệt đi.

Vũ Hoàng: Thưa ông, Vũ Hoàng cũng không am hiểu nhiều về thơ, thì thấy rằng luật bằng trắc đôi khi phải rơi vào những giai điệu lên xuống của bài hát thì nghe mới xuôi được, không biết chuyện dấu, sắc hỏi huyền ngã… thi sĩ Du Tử Lê sẽ chọn và đặt như thế nào?

Nhà thơ Du Tử Lê: Câu hỏi rất là hay, hay lắm. Tôi không chú ý đến cái đó. Tôi lấy một thí dụ cụ thể nhé. Một trong những người trẻ phổ nhạc thơ của tôi là nhạc sĩ Trần Duy Đức, anh có phổ một bài khá thành công là bài Ở Chỗ Nhân Gian Không Thể Hiểu. Thì Vũ Hoàng thấy rằng ngay câu đầu tiên của tôi là 2 vần trắc đi với nhau: Ở – vần trắc, Chỗ – vần trắc. Chưa kể là ông Phạm Đình Chương hay anh Trần Duy Đức chọn phổ những bài thơ tự do, không có vần điệu, không đều đặn, không êm ả đâu. Khi tôi làm thơ thì không hề có chủ tâm để phổ nhạc, chưa bao giờ có ý định đó cả.

Vũ Hoàng: Vâng bản Khúc Thụy Du thì sao ạ?

Nhà thơ Du Tử Lê:  Vũ Hoàng có biết là trước khi phổ nhạc bài đó thì tôi và ông Anh Bằng hoàn toàn không biết nhau, ông đi mua sách của tôi, cuốn tôi tái bản bên này. Một buổi tối ông đi tìm tôi, tôi có một quán cà phê nho nhỏ, ông nói là xin gặp ông Du Tử Lê, tôi bảo tôi chính là Du Tử Lê đây, anh cần cái gì.

Chuyện vui lắm, tôi viết xuống rồi, bây giờ tôi kể lại cho Vũ Hoàng và quí thính giả nghe, thì ông nói tôi là Anh Bằng đây, tôi mới nói tôi biết anh, anh cần gì không. Thì lúc đó ông nói, tôi mới đi mua cuốn sách của anh, lúc đó còn anh anh tôi tôi và tôi phổ một bản nhạc mà tôi không biết hát. (cười). Vâng, tôi muốn đưa một cái rất tình cờ như vậy. Rất nhiều người nhạc sĩ khi họ phổ thơ của tôi, họ không biết tôi là ai cả, tôi cũng chẳng biết họ là ai cả.

Vũ Hoàng: Vâng, nó như một duyên số đến với nhau phải không ạ?

Nhà thơ Du Tử Lê:  Vâng, nó là một duyên nghiệp, nếu nó hay, nó sẽ chắp cánh cho bài thơ, thì mình gọi là cái duyên, nếu nó dở, nó giết bài thơ thì mình gọi là cái nghiệp. (cười).
Hơn 300 bài thơ được phổ nhạc

                           Nhà thơ Du Tử Lê. Hình do nhà thơ cung cấp.

Vũ Hoàng: Bây giờ Vũ Hoàng quay lại thơ của chú, Vũ Hoàng biết rất nhiều nhạc sĩ phổ thơ của chú, thì chú có thống kê được bao nhiêu bài đã được phổ rồi không ạ?

Nhà thơ Du Tử Lê: Thống kê thì không thể thống kê được, ước lượng thì có thể được, riêng nhạc sĩ Anh Bằng đã khoảng trên 20 bài, nhạc sĩ Song Ngọc cũng phổ nhạc khoảng 50-60 bài, nhạc sĩ Trần Duy Đức cũng phổ trên 20 bài, anh Khang Thụy phổ thơ tôi khoảng 40 bài, nếu bây giờ tôi gom lại tất cả những bài thơ đó, thì con số sẽ không dưới 300 bài thơ.

Trong đó có một bài 4-5 người phổ, mỗi người cho bản nhạc một version (thể điệu) khác nhau. Tôi thí dụ bài Ơn Em, người đầu tiên phổ không phải là Từ Công Phụng, người đầu tiên là nhạc sĩ Phạm Duy, ông phổ điệu ballad có pha Tây Nguyên, ông giữ nguyên văn “Kiếp Sau Xin Giữ Lại Đời Cho Nhau”. Khoảng 2 năm sau, ông Từ Công Phụng thấy bài đó, thì ông nói rằng biết nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc rồi, nhưng ông nghĩ là ông có thể cho nó một version khác (thể điệu). Cũng giống một bức tranh, mỗi người nhìn một bức tranh khác nhau, khi phổ nhạc thì anh Từ Công Phụng cắt đi để khỏi trùng tên và chọn nhan đề Giữ Đời Cho Nhau.

Vũ Hoàng: Vâng, tuyệt vời ạ. Đó là điểm rất đặc biệt đấy ạ. Vũ Hoàng cám ơn thi sĩ rất nhiều đã dành thời gian cho buổi trò chuyện hôm nay ạ. Bây giờ bắt đầu vào phần âm nhạc, mời quí vị nghe lại bản Giữ Đời Cho Nhau do nhạc sĩ Từ Công Phụng phổ nhạc.

Giữ Đời Cho Nhau (Vũ Khanh)

Để tiếp nối, mời quí vị nghe bản: Ca Khúc Của Lê do nhạc sĩ Đăng Khánh phổ nhạc.

Ca Khúc Của Lê (Tuấn Ngọc)

Trước khi chia tay, mời quí vị nghe bài hát: Dòng Suối Trăm Năm qua tiếng hát ca sĩ Trần Thái Hoà do nhạc sĩ Trần Duy Đức phổ nhạc. Vũ Hoàng xin chào và hẹn gặp lại quí vị trong chương trình tuần sau.

Dòng Suối Trăm Năm (Trần Thái Hoà)

.............................................

Nguồn: RFA

Nhà thơ Chế Lan Viên
Mặc Lâm, biên tập viên RFA
2012-01-14

Trong chương trình VHNT tuần rồi nhà phê bình văn học Trần Mạnh Hảo đã cho chúng ta biết một vài nhân vật cao cấp trong hệ thống chính trị của đảng Cộng sản Việt Nam đã trăn trở, nhận chân lại sự thật về hệ thống mà họ đã hết lòng phục vụ trong suốt cuộc đời để rồi cuối cùng phát hiện ra sự hy sinh của mình là vô ích.

                                                       Photo courtesy of NXB Văn học

                                Nhà thơ Chế Lan Viên và tác phẩm "Điêu tàn"

Trong những khuôn mặt ấy trong giới văn nghệ sĩ có hai người nổi tiếng là Nguyễn Khải và Chế Lan Viên.
Thiên tài

Tuần trước chúng ta đã biết phần nào về nhà văn Nguyễn Khải, hôm nay mời quý vị theo dõi tiếp câu chuyện của tác giả tập thơ Điêu Tàn, người đi vào nền văn học Việt Nam khi chưa qua khỏi lứa tuổi 16. Chế Lan Viên là một nhà thơ lớn là điều không ai có thể từ chối, tuy nhiên con đường phục vụ cách mạng bằng thi ca của ông là một chuỗi sai lầm mà ông tự nhận vào lúc cuối đời đáng để cho nhiều người suy nghĩ.

Mặc Lâm: Bây giờ xin quay lại với nhà văn Trần Mạnh Hảo, thưa ông để tiếp tục chương trình, xin ông nói qua về con người và sự nghiệp của nhà thơ Chế Lan Viên như ông được biết qua kinh nghiệm cá nhân như thế nào?

Nhà văn Trần Mạnh Hảo: Ông Chế Lan Viên là lớp đàn anh ông Nguyễn Khải. Trong Hội Nhà Văn Việt Nam người ta nói thế hệ tiền chiến thì người thông minh nhất, sắc sảo nhất là Chế Lan Viên, còn thế hệ cầm bút thời chống Pháp người thông minh nhất, uyên bác nhất là Nguyễn Khải. Hai ông đó nói rồi thì người ta khó nói lại lắm. Trong đám đông khi hai ông ấy lý luận thì rất khó nói lại vì họ rất thông minh, trí thức. Ông Chế Lan Viên năm 1937 ông ấy mới 16 tuổi đã cho in tập thơ Điêu Tàn làm kinh ngạc cả nền văn học nước nhà và ông Hoài Thanh đánh giá như một thiên tài. Rõ ràng ông Chế Lan Viên xuất hiện với tư cách là một thiên tài.

Chế Lan Viên quê ở Quảng Trị nhưng học ở Quy Nhơn. Ông ấy trưởng thành trong nhóm thơ ở Quy Nhơn và khi cách mạng đến năm 1945 thì ông ấy rất vui vẻ đi theo và tôi cho rằng đi theo như thế là thật lòng bởi vì cả tuổi thơ của ông ấy là thời thuộc địa. Dân Việt Nam năm 45 đều vui mừng cả vì nước nhà đã dành được độc lập. Rất nhiều văn nghệ sĩ, các nhà tư bàn, địa chủ theo cách mạng, kháng chiến rất nhiều. Sau này những người Việt Minh họ đứng ra lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Pháp và dần dần cuộc kháng chiến chống Pháp lái qua ý nghĩa cộng sản, tức là đấu tranh giai cấp và loại những giai cấp không cùng với mình như địa chủ, tư sản là phải tiêu diệt cho nên nó mới tạo ra cuộc mất đoàn kết vĩ đại trong lịch sử dân tộc. Chia rẽ nhất từ trước tới giờ dân tộc ta chưa bao giờ chia rẽ như thế.

Một số người vẫn trung thành đi theo và vào đảng như Chế Lan Viên. Năm 48-49 gì đó ông ấy vào đảng và đi theo cho đến cùng. Rất nhiều trí thức, rất nhiều văn nghệ sĩ họ về thành, dinh tê. Ví dụ như Doãn Quốc Sỹ nằm trong nhóm viết văn ở khu Việt Bắc với ông Nguyễn Tuân, Ngô Tất Tố.
Ba tập thơ sám hối

                   Gia đình văn chương họ Chế. Photo courtesy of danluan.org.

Ông Chế Lan Viên theo cách mạng khởi nguồn là thật nhưng sau này đã nhận thức ra nhưng không thể nói lên được. Ông nhận thức con đường mình đã đi là giả nhưng không thể nói được vì đã trót đi cứ đi như vậy mãi...

Mặc Lâm: Vào năm 1991 rất nhiều người đã thích thú trước sự xuất hiện của bài thơ Bánh Vẽ. Đây có thể xem là một tuyên ngôn không khoan nhượng của nhà thơ trước sự thật mà ông chiêm nghiệm trong hơn nửa thế kỷ. Xin ông cho biết về bài thơ này...

Nhà văn Trần Mạnh Hảo: Đây là bài thơ ông Chế Lan Viên viết về sự nhầm lẫn của ông ấy, ông biết là bánh vẽ mà vẫn phải ăn. Tôi xin đọc:

Bánh vẽ

Chưa cần cầm lên nếm, anh đã biết là bánh vẽ
Thế nhưng anh vẫn ngồi vào bàn cùng bè bạn
Cầm lên nhấm nháp
Chả là nếu anh từ chối
Chúng sẽ bảo anh phá rối
Đêm vui
Bảo anh không còn có khả năng nhai
Và đưa anh từ nay ra khỏi tiệc…
Thế thì còn dịp đâu nhai thứ thiệt?
Rốt cuộc anh lại ngồi vào bàn
Như không có gì xảy ra hết
Và những người khác thấy anh ngồi
Họ cũng ngồi thôi
Nhai nhồm nhoàm

(Prométheé 86, Văn học và Dư luận, 8-1991)

Ông Chế Lan Viên biết mình đang ăn bánh vẽ nhưng vẫn phải nhai ngồm ngoàm. Ông biết con đường mình đi là sai trái nhưng vẫn phải đi. Đấy là bi kịch, là nỗi đau của trí thức. Thà anh ngu đi anh không biết anh lờ đi hoàn toàn… ở đây anh biết con đường anh đi là giả mà vẫn phải ca ngợi là chân lý, là tốt đẹp thì đấy là sự đau đớn quằn quại. Đấy là sự vong thân lớn. Đấy có thể gọi là bán linh hồn cho quỷ như Goethe đã viết con người đã bán linh hồn cho quỷ để đổi lấy sung sướng.

Thác Bayon bốn mặt

Mặc Lâm: Chúng tôi chú ý đến một bài thơ rất lạ của Chế Lan Viên sáng tác từ năm 1998 đó là bài “Tháp Bayon bốn mặt” có những câu như:

Anh là tháp Bay-on bốn mặt
Giấu đi ba, còn lại đấy là anh
Chỉ mặt đó mà nghìn trò cười khóc
Làm đau ba mặt kia trong cõi ẩn hình....

Bài thơ này đã mở ra một suy tưởng khác của nhà thơ Điêu Tàn bởi thao thức với cái triết lý sống nhiều mặt của văn nghệ sĩ trong đó có cả nhà thơ. Phải chăng Chế Lan Viên phản ứng mạnh hơn, trí tuệ hơn trong bài thơ này so với trước đó là bài Bánh Vẽ sáng tác vào năm 1991 rất trực diện và trần trụi?

Nhà văn Trần Mạnh Hảo: Bài “Thác Bayon bốn mặt” là bài thơ lớn của Chế Lan Viên. Bài thơ này có một khái quát tổng hợp về triết học và thần học. Ý nghĩa lớn của nó là về triết học chứ còn ý nghĩa xã hội, chính trị thì tôi nghĩ nó cũng nhỏ thôi. Tức là bản thân con người ta nó tồn tại không phải 4 mặt mà rất nhiều mặt trong mỗi chúng ta.

Đạo Phật có Phật Bà nghìn mắt nghìn tay bốn mặt của Ấn Độ giáo truyền qua Campuchia bốn mặt quay về bốn hướng. Con người có những mặt quay về các hướng khác nhau, nó thể hiện thần học và triết học. Chế Lan Viên tức nhiên cũng nói ý nghĩa chính trị trong đó rằng những gương mặt mà tôi chường ra chưa phải là gương mặt thật của tôi vì gương mặt thật của tôi chưa thể hiện ra được, bài thơ này nó có ý đó.

Bài thơ đó về mặt triết học nói về thân phận con người. Để mà làm người thì phải đi qua rất nhiều những con đường giả hình. Đi qua cái giả, từ cái giả chưa chắc đã nhận chân sự thật. Mọi cái anh tưởng là thật thì đấy là giả. Trong thần học, trong Phật giáo hay Ấn Độ giáo thì con người sinh ra và lớn lên bị ảo tưởng, bị sự dối trá của chính bản thân mình nó lừa mình cho nên tìm ra sự thật trong cuộc đời của chúng ta rất khó.

Nhưng ở đây cũng có thể nói đau đớn của Chế Lan Viên là cái gương mặt thật của anh phải giấu đi trong tăm tối của cái sâu thẳm trong tâm hồn mình chưa có dịp để trình ra với mọi người.

Chế Lan Viên đã trình ra mặt thật của ông ấy trong ba di cảo thơ rất lớn của ông ấy vào lúc cuối đời và ông đã nói thật hết gần như toàn bộ con người của mình và phủ nhận con đường ông đã đi. Ông bị đi chứ không phải được đi và ông đau đớn vô cùng khi nhận thức ra điều đó.

Toàn bộ cuộc đời Chế Lan Viên nếu không có ba tập thơ sám hối này thì ông chỉ là một bồi bút của một chế độ toàn trị mà thôi.

Mặc Lâm: Trong ba tập thơ đó thì “Bánh Vẽ” chúng ta đã nói qua còn bài “Trừ đi” thì sao?

Nhà văn Trần Mạnh Hảo: “Trừ đi” của ông ấy là thẳng thừng ngược lại. Nhiều người đọc bài thơ nhưng không để ý tới từ “đi”. Mày cộng vào thì tao trừ đi!

Trừ Đi

Sau này anh đọc thơ tôi nên nhớ
Có phải tôi viết đâu! Một nửa
Cái cần đưa vào thơ, tôi đã giết rồi
Giết một tiếng đau – giết một tiếng cười
Giết một kỷ niệm – giết một ước mơ – tôi giết
Cái cánh sắp bay – trước khi tôi viết
Tôi giết bão ngoài khơi cho được yên ổn trên bờ
Và giết luôn mặt trời lên trên biển – Giết mưa
Và giết cả cỏ trong mưa luôn thể
Cho nên câu thơ tôi gầy còm như thế
Tôi viết bằng xương thôi, không có thịt của mình
Và thơ này rơi đến tay anh
Anh bảo đấy là tôi.
Không phải!
Nhưng cũng chính là tôi – Người có lỗi
Đã phải giết đi bao nhiêu cái
Có khi không có tội như mình

 (Tạp chí Văn, Paris 1992)

Mặc Lâm: Có một điều đáng kinh ngạc là Chế Lan Viên có thể là người duy nhất thừa nhận rằng do những giòng thơ tuyên truyền ca tụng của ông mà hàng ngàn con người đã chết trong trận Mậu Thân. Đây có thể nói chính xác là lời sám hối của một người có lương tri dám nhìn sự thật về tác hại của những lời giả dối của mình trong thơ ca, xin ông đọc cho thính giả nghe bài thơ hiếm có này…

Nhà văn Trần Mạnh Hảo:

Ai? Tôi!

Mậu Thân 2.000 người xuống đồng bằng
Chỉ một đêm, còn sống có 30
Ai chịu trách nhiệm về cái chết 2.000 người đó?
Tôi!

Tôi - người viết những câu thơ cổ võ
Ca tụng người không tiếc mạng mình
trong mọi cuộc xung phong.
Một trong ba mươi người kia ở mặt trận về sau mười năm
Ngồi bán quán bên đường nuôi đàn con nhỏ

Quán treo huân chương đầy, mọi cỡ,
Chả huân chương nào nuôi được người lính cũ!
Ai chịu trách nhiệm vậy?
Lại chính là tôi!

Người lính cần một câu thơ giải đáp về đời,
Tôi ú ớ.
Người ấy nhắc những câu thơ tôi làm người ấy xung phong
Mà tôi xấu hổ.
Tôi chưa có câu thơ nào hôm nay
Giúp người ấy nuôi đàn con nhỏ
Giữa buồn tủi chua cay vẫn có thể cười

(Rút trong sổ tay thơ tập 5 của tác giả)

Hãy thoát khỏi thân phận bồi bút

      Nhà văn Nguyễn Khải. Photo courtesy of Quê Choa.

Mặc Lâm: Vâng thưa ông Trần Mạnh Hảo, để kết thúc buổi mạn đàm hôm nay xin ông cho một kết luận về hai khuôn mặt Nguyễn Khải và Chế Lan Viên theo như kinh nghiệm sống cùng của ông đối với hai tài năng này.

Nhà văn Trần Mạnh Hảo: Ông Chế Lan Viên là người tài nhất trong thế hệ Tiền Chiến mà trong những năm theo cộng sản ở miền Bắc từ năm 54 đến năm 75. Ông viết vẫn hay và có thể hay hơn thời Điêu Tàn. Còn Huy Cận, Xuân Diệu thì chỉ tài trong tiền chiến thôi chứ tới sau này thì chỉ có Chế Lan Viên là người vẫn viết hay.

Chế Lan Viên là một thiên tài còn Nguyễn Khải là tài năng lớn. Hai tài năng đại diện cho hai thế hệ, một thế hệ tiền chiến và một thế hệ chống Pháp đã nói lại cho thế hệ chúng tôi và các thế hệ mai sau rằng bất hạnh thay cho đất nước, cho quê hương chúng ta đã bị bắt đi theo một con đường sai lầm, đau khổ. Và bây giờ cái khao khát của Chế Lan Viên và Nguyễn Khải nhắn với hậu thế rằng con đường đi của các ông ấy là các ông ấy bị đi chứ không phải được đi và đấy là con đường đau khổ, con đường đầy nước mắt, con đường không có sự thật và chân lý đi cùng. Cuối đời may mắn là các ông còn trối lại với hậu thế. Các ông ấy nhận chân ra điều đó và để lại cho thế hệ mai sau rằng hãy noi gương các ông mà thoát khỏi cái thân phận bồi bút theo đóm ăn tàn, thân phận đau đớn nhục nhã của người cầm bút, người trí thức.

Mặc Lâm: Xin cám ơn nhà văn Trần Mạnh Hảo về buổi nói chuyện ngày hôm nay. Thưa quý vị thính giả chúng ta vừa biết thêm một chút sự thật về hai người, một là nhà văn Nguyễn Khải và hai là nhà thơ Chế Lan Viên về những những u uất của họ trong những lúc cuối đời. Xin kính chào hẹn gặp lại vào tuần sau cũng trên làn sóng này.

..................................................

                                       Tượng Phật Nhật Bản mùa Hoa Anh Đào 2006

Vào dịp Tết Tân Mão, 2011, chúng tôi đã gửi lời chúc Xuân đến quí bạn đọc, bằng hữu …một câu ngắn gọn như sau , chúc :”Một mùa xuân Di Lặc” .Ngày mồng Một Tết hàng năm cũng là ngày vía đức Di Lặc .
“Mùa xuân Di Lặc” bắt nguồn từ ý nghĩa việc tu tập theo hạnh “Xả” của... ... Đức Di Lặc . Ngày Mồng một Tết chúc nhau một “Mùa Xuân Di Lặc” ý nhắc nhở chúng ta hãy theo chân ngài Di Lặc, ngay từ hôm nay, hãy “buông bỏ” hết mọi ưu tư, phiền não …để có thể “đến được bờ bên kia”, tức “bờ giác ngộ”

Trong bài viết, chúng tôi cũng đã thú thực là : trước khi đọc sách Phật, mỗi khi thắp nén nhang trước tương Đức Di-Lặc, chúng tôi đã thầm khấn một câu đơn giản :”Xin ban cho con nụ cười tươi, rạng rỡ như của Đức Phật Di Lặc !”
Sau khi đọc kỹ về Đức Di Lăc, chúng tôi nhận ra mình sai nhầm hai điểm : -một là về danh xưng . Ngài Di-Lặc là một vị Bồ Tát và là một vị Phật trong tương lai, nối tiếp Đức Phật Thích Ca . Vì không hiểu rõ, chúng ta quen gọi ngài là Đức Phật Di-Lặc . Mỗi khi tụng kinh lễ bái, Phật tử chúng ta chí tâm đảnh lễ ngài Di-Lặc bằng câu :”Nam mô Long Hoa giáo chủ đương lai hạ sanh Di-Lặc tôn Phật”, vì Ngài là một vị Bồ Tát và là Giáo chủ Hội Long Hoa .
- Điều sai nhầm thứ hai của chúng tôi là : lời cầu xin “một nụ cười …” Ngài Di-Lặc không thể ban cho chúng tôi nụ cười tươi tắn, rạng rỡ như của Ngài được ! Chúng tôi phải tự tạo cho mình nụ cười đó – như Ngài Di-Lặc đã chỉ dạy -  bằng cách “buông xả” hết phiền não .

Hạnh xả là hạnh thứ tư trong tứ vô lượng tâm (từ, bi, hỉ, xả) . Một cách đơn giản, xả là buông bỏ hết mọi phiền não trong đời sống . Nhưng, nói thì dễ mà thực hành thì rất khó .Ngày nào mà chúng ta còn để sáu căn (lục căn, lục trần : mắt,tai, mũi, lưỡi, thân và ý) chi phối, điều khiển, thì ngày đó, chúng ta còn bị các thứ phiền não đeo đuổi .
Thực ra, Đức Di-Lặc cũng bị sáu căn này chi phối như chúng ta . Hãy nhìn tượng  ngài Di-Lặc : chung quanh ngài là sáu đứa trẻ, tượng trưng lục căn (sáu tên giặc) luôn phá rối Ngài (có tượng chỉ để năm đứa trẻ tượng trưng, vì  ý căn vô hình . (Những trẻ này giúp nhận ra tượng Di-Lặc khác với tượng ông Địa !) . Sở dĩ Ngài vẫn tươi cười, an nhiên, tự tại là vì Ngài  không để cho sáu căn này lôi cuốn, trói buộc vào vòng phiền não, và vì Ngài hiểu, như Đức Phật đã dạy : mọi vật trong đời đều là hư giả …
Buông bỏ phiền não thật không phải là dễ ! Đức Di-Lặc khuyên chúng ta, trước hết, hãy dứt bỏ “tham, sân, si” (tam độc), chúng chính là nguồn gốc của phiền não . Việc tu tập theo hạnh xả không thể một sớm một chiều mà đạt ngay được .Người Phật tử chúc nhau “Mùa Xuân Di-Lăc " vào ngày vía của Ngai, cũng là ngày mồng Một Tết, chính là để nhắc nhở nhau hãy tu tập theo chân Ngài ngay từ hôm nay . Chúng ta sẽ cố dứt bỏ phiền não mỗi ngày một chút, từng bước, từng bước một .
(Xin xem thêm bài “Phiền não” trong mục :”Phật học”)

Mùa Xuân Nhâm Thìn sắp tới đây, chúng ta lại chúc nhau một “Mùa Xuân Di-Lặc”, nhắc nhở nhau đi tiếp con đường  “buông xả” mà ngài Di-Lặc đã đi, đồng thời cũng để kiểm chứng xem mình đã buông xả được nhiều hơn chưa trong năm vừa qua ? Chúng ta đã bớt được nỗi lo âu “mất, còn” vì thời cuộc , vì vật giá leo thang …? Chúng ta đã bình tĩnh, không giận dữ nhiều hơn trước những lời dị nghị, khen chê của người đời ? Chúng ta đã bớt được  tính ham thích (đổi một cái xe mới ?-Cần một ngôi nhà khác tiện nghi hơn ? ..) vân vân và vân vân ..

Từng bước … từng bước một, hy vọng, mỗi năm, chúng ta buông xả được nhiều hơn, tốt hơn . Ngày đến được “bờ bên kia”(đáo bỉ ngan, tức bờ giác ngộ) tuy còn xa, rất xa, nhưng chúng ta không nản chí, vì Đức Phật đã từng nói :”Ta là Phật đã thành, chúng sinh là Phật sẽ thành .” 
(Xin nhắc lại : Phật là bậc đã giác ngộ - Xem thêm trong mục Phật học) .

Khi biết mình vẫn cố gắng buông xả mỗi ngày trong đời sống, chúng tôi có suy nghĩ xa thêm . Chúng tôi tự nhủ : Sao mình không “kiêm nhiệm”  một việc gì khác nữa bên cạnh việc tu tập hạnh xả này, mà kết quả là từng bước, từng bước một …đang hình thành ?

Nhớ lại, thời trung học, chúng tôi đã đọc được ở đâu đó câu nói :”Hạnh phúc lớn nhất trong đời là làm cho người khác được hạnh phúc !” ; rồi thêm lời dạy của Mẹ :”Ở hiền gặp lành”, “Một miếng khi đói bằng một gói khi no”,”Thương người như thể thương thân” …Chúng tôi cũng đã cố thực hành những lời khuyên này .

Sau này, lớn khôn hơn, tìm đọc sách Phật, chúng tôi nhận thấy, những việc mình làm để cho “người khác được hạnh phúc”, tuy là tốt, nhưng chúng không thành bài bản, không là câu châm ngôn hàng đầu cho cuộc sống như pháp tu theo “Bố thí Ba-La-Mật” của Đức Phật  đã dạy .

Pháp môn tu theo “Bố thí Ba-La-Mật” là một phương pháp mầu nhiệm nhất để thực hành lòng từ bi (cùng nghĩa với “làm cho người khác hạnh phúc” …) . Nếu ta thực hành được pháp môn này, tức là ta đã độ cho mình và độ cho người khác ra khỏi bể Sanh Tử luân hồi, đến “bờ giác ngộ” !

Thế nào là “bố thí” và, “ba-la-mật” ? *
1-Bố là cùng khắp ; thí là cho, trao tặng . Bố thí là cho cùng khắp, cho tất cả mọi người, mọi nơi .
2-Ba-la-mật(tiếng Phạn : Paramita), người Trung Hoa dịch nghĩa là:”Đáo bỉ ngạn”, tức là “đến bờ bên kia” .
Bố thí ba-la-mật là một môn tu hành bằng phương pháp bố thí, có công năng như một chiếc thuyền, đưa mình và người từ bờ mê lầm của chúng sinh sang bờ giác ngộ của chư Phật .
     (* Theo định nghĩa của HT . Thích Thiện Hoa)

Như thế, bố thí ba-la-mật có một nghĩa rất rộng lớn, gồm  ba loại chính :
           1-Tài thí : cho đi tiền bạc, của cải, vật thiết thân quí giá,, kể cả mạng sống của mình (để cứu vớt kẻ khác ra khỏi hiểm nguy  …)
           2- Pháp thí : khuyên bảo, chỉ dẫn người khác những điều hay, lẽ phải, những chân lý, những lời dạy của Đức Phật, mà bản thân mình đã phải noi theo để làm gương cho người khác .
           3- Vô-úy thí : vô-úy là không sợ . Vô-úy thí là làm cho người khác không sơ hay hết sợ . Trong bể khổ của con người, nỗi sợ hãi , có thể, đã chiếm tới một nửa : mỗi giai đoạn của đời người có những nỗi sợ hãi khác nhau : từ khi còn đi học : sợ học bài, sợ điểm xấu, sợ thày, sợ bạn v..v.. Khi  ra đời làm việc, còn nhiều thứ sợ hơn : sợ đói, sợ giặc, sợ công danh không bằng người , sợ tiền bạc không đủ tiêu ..v..v..  Về già : sợ phải xa con cái, sợ đau yếu, bệnh tật và, cả sợ chết ! …

Đức Phật đã nhìn ra những loại sợ này (nguồn gốc của “Đời là bể khổ”), Ngài đã khuyên chúng ta đừng  sợ , từ đó, giúp người khác hết sợ . Làm được như thế là chúng ta đã làm giảm đi được đến một nửa khổ đau trong kiếp sống . Muốn cho mình hết sợ và giúp người bớt sợ, chúng ta phải tu tập trước, phải thấu hiểu giáo lý đạo Phật  : chúng ta không sợ vì mọi sự vật ở đời (công danh, tiền bạc, và cả sinh mạng của ta) chỉ là giả tạm, vô thường :

Gót danh lợi bùn pha sắc xám,
Mặt phong trần, nắng rám mùi dâu .
Nghĩ thân phù thế mà đau,
Bọt trong bể khổ, bèo đầu bến mê .
……………………………….
Sóng cồn cửa bể nhấp nhô,
Chiếc thuyền bào ảnh lô xô gập ghềnh .
…………………………………..
Trăm năm còn có gì đâu,
Chẳng qua một nấm cổ khâu xanh rì !

(Trích Cung Oán Ngâm Khúc)

Cũng trong những cuốn sách năm xưa đã đọc, chúng tôi nhớ câu :”Cách cho quí hơn của cho !” Đức Phật cũng dạy một điều tương tự nhưng ý nghĩa rộng lớn, chi tiết hơn để Phật tử thấy rõ và thi hành đúng với “bố thí ba-la-mật” . Chúng ta bố thí cùng khắp, không phân biệt thù, bạn, sắc tộc …nhưng với tấm lòng trong sạch, ân cần, từ ái ; không ẩn ý (như bố thí chỉ vì được nêu tên tuổi …), bố thí mà không tự cao, tự đại ; không phân biệt kẻ cho, người nhận …Đó mới chính là bố thí rốt ráo, ba-la-mật  . Một khi đã làm cho “người khác được hạnh phúc” như thế, chúng ta mới thực sự có hạnh phúc . Thứ hạnh phúc này là một phần thưởng vô cùng lớn, và vô cùng quan trọng vì, nó sẽ là chiếc thuyền độ cho ta và người qua được “bờ bên kia”  ; đến được bến giác ngộ !

Cũng như phép tu theo hạnh xả của Đức Di-Lặc, với pháp môn bố thí ba-la-mật, chúng ta không thể một sớm một chiều đạt ngay được . Chỉ “từng bước và, từng bước”, mỗi ngày chúng ta biết buông xả, mỗi ngày chúng ta biết cho đi, tặng người, tặng đời …chúng tôi thiết nghĩ, làm được như thế, chúng ta có thể sẽ đạt được một “Mùa xuân miên viễn” .

Xin chúc quí bạn đọc, bằng hữu, các em , gia đình : một “MÙA XUÂN MIÊN VIỄN”

Cali, Xuân Nhâm Thìn 2012
Nhã Nhạc

..............................................................................
 

Khi cây mai trong sân nhú lên những đọt lá xanh non mơn mởn, nhưng rất hiếm hoi trong cái giá lạnh của mùa Đông ; những nụ hoa đào nhỏ xíu lộ sắc đỏ trổ ra thưa thớt trên cành, chúng tôi hiểu Mùa Xuân Mới đang về với muôn loài ; nhưng lá non và nụ hoa đào này lại như là dấu hiệu thật thân quen, chỉ để... ... dành báo hiệu cho chúng ta – những người Việt Nam hiện đang xa xứ …biết  “Mùa Xuân  sang với hoa anh đào …”, và cả với Hoa Mai, Quất, Thược Dược ….đang sắp dần dần xuất hiện trên các ngả đường Bolsa (như trên đường hoa Nguyễn Huệ năm xưa) ;  những hộp bánh mứt , bánh chưng, với giấy gói đỏ tươi cũng sẽ được trưng bán ngay đây trong các cửa tiệm, các chợ …Cảnh tượng thân quen, dấu yêu này làm nức lòng người tha hương, khiến đôi khi chúng tôi cảm thấy xúc động vì nhớ quê hương đến nghẹn ngào và muốn bay ngay về Sài Gòn – Sài Gòn của những ngày trước 1975 !

Dẫu cho sắc Xuân thắm tươi như thế này, cảnh tượng đồng hương của chúng tôi nao nức, nhộn nhịp sắm sửa đón chờ Năm Mới Nhâm Thìn  sắp tới như thế kia, chúng tôi không quên năm vừa qua, hầu hết chúng ta đã chịu ảnh hưởng xấu của một nền kinh tế suy thoái ….Nay, trước thời khắc giao hòa, tiễn năm cũ đi, đón năm mới đến, chúng tôi thành tâm chúc quí độc giả, bằng hữu, các em, và gia đình : Năm Mới Nhâm Thìn 2012 An Bình , Thịnh Vượng , Hạnh Phúc , Sức Khỏe Thật Tốt .

Trân trọng,
Nhã Nhạc

------------------------------------------------------------

Thơ Mùa Xuân

Hoa Mai ngày Tết(Hình:Wikipedia)

Thơ Xuân(Vua Trần Nhân Tông) *

CẢNH XUÂN

Chim hót nhởn nhơ, hoa liễu dày,
Bóng thềm nhà vẽ mây chiều bay
Chuyện đời khách đến thôi không hỏi
Cùng tựa lan can ngắm núi mây.

XUÂN MUỘN

Tuổi trẻ sao từng hiểu sắc không
Cả xuân hoa nở ngất ngây lòng
Đến nay đành rõ mặt xuân ấy
Nệm cỏ giường thiền ngắm rụng hồng.

BUỔI SỚM MÙA XUÂN

Ngủ dậy, mở cánh cửa,
Xuân về đã chẳng hay!
Bươm bướm một đôi trắng
Phơi phới nhắm hoa bay

TRÊN HỒ ĐỘNG THIÊN

Cảnh hồ Động thiên nọ,
Hoa cỏ kém vẻ xuân.
Thượng đế thương hiu quạnh
Chuông Thái thanh bỗng ngân. **

*Trần Nhân Tông (chữ Hán: 陳仁宗; 1258 – 1308), tên thật là Trần Khâm (陳昑) là vị vua thứ ba của nhà Trần (sau vua cha Trần Thánh Tông và trước Trần Anh Tông) trong lịch sử Việt Nam. Ông ở ngôi 15 năm (1278 – 1293) và làm Thái Thượng hoàng 15 năm. Ngài là người đã thành lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, lấy pháp hiệu là Đầu đà Hoàng giác Điếu ngự. Ngài được sử sách ca ngợi là một trong những vị vua anh minh nhất trong lịch sử Việt Nam.(Theo Wikipedia)

**Nguồn bài thơ: trangnhaquangduc.com

..........................................................................

Thơ Đoàn Văn Cừ

Chợ tết

Dải mây trắng đỏ dần trên đỉnh núi,

Sương hồng lam ôm ấp nóc nhà tranh,

Trên con đường viền trắng mép đồi xanh,

Người các ấp tưng bừng ra chợ Tết.

Họ vui vẻ kéo hàng trên cỏ biếc;

Những thằng cu áo đỏ chạy lon xon,

Vài cụ già chống gậy bước lom khom,

Cô yếm thắm che môi cười lặng lẽ.

Thằng em bé nép đầu bên yếm mẹ,

Hai người thôn gánh lợn chạy đi đầu,

Con bò vàng ngộ nghĩnh đuổi theo sau.

Sương trắng rỏ đầu cành như giọt sữa,

Tia nắng tía nháy hoài trong ruộng lúa,

Núi uốn mình trong chiếc áo the xanh,

Đồi thoa son nằm dưới ánh bình minh.

Người mua bán ra vào đầy cổng chợ.

Con trâu đứng vờ rim hai mắt ngủ,

Để lắng nghe người khách nói bô bô.

Anh hàng tranh kĩu kịt quẩy đôi bồ,

Tìm đến chỗ đông người ngồi giở bán.

Một thầy khoá gò lưng trên cánh phản,

Tay mài nghiên hí hoáy viết thơ xuân.

Cụ đồ nho dừng lại vuốt râu cằm,

Miệng nhẩm đọc vài hàng câu đối đỏ.

Bà cụ lão bán hàng bên miếu cổ,

Nước thời gian gội tóc trắng phau phau.

Chú hoa man đầu chít chiếc khăn nâu,

Ngồi xếp lại đống vàng trên mặt chiếu.

Áo cụ lý bị người chen sấn kéo,

Khăn trên đầu đang chít cũng bung ra.

Lũ trẻ con mải ngắm bức tranh gà,

Quên cả chị bên đường đang đứng gọi.

Mấy cô gái ôm nhau cười rũ rượi,

Cạnh anh chàng bán pháo dưới cây đa.

Những mẹt cam đỏ chót tựa son pha.

Thúng gạo nếp đong đầy như núi tuyết,

Con gà trống mào thâm như cục tiết,

Một người mua cầm cẳng dốc lên xem.

Chợ tưng bừng như thế đến gần đêm,

Khi chuông tối bên chùa văng vẳng đánh,

Trên con đường đi các làng hẻo lánh,

Những người quê lũ lượt trở ra về.

Ánh dương vàng trên cỏ kéo lê thê,

Lá đa rụng tơi bời quanh quán chợ.

Đoàn Văn Cừ

Nguồn:Thi nhân Việt Nam-Hoài Thanh-Hoài Chân

............................................................................

Thơ Nguyễn Bính

Mưa xuân
Em là con gái trong khung cửi
Dệt lụa quanh năm với mẹ già
Lòng trẻ còn như cây luạ trắng
Mẹ già chưa bán chợ làng xa

Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay
Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy
Hội chèo làng Ðặng đi ngang ngõ
Mẹ bảo: “Thôn Ðoài hát tối nay”

Lòng thấy giăng tơ một mối tình
Em ngừng thoi lại giữa tay xinh
Hình như hai má em bừng đỏ
Có lẽ là em nghĩ đến anh

Bốn bên hàng xóm đã lên đèn
Em ngửa bàn tay trước mái hiên
Mưa chấm bàn tay từng chấm lạnh
Thế nào anh ấy chả sang xem!

Em xin phép mẹ, vội vàng đi
Mẹ bảo xem về kể mẹ nghe
Mưa bụi nên em không ướt áo
Thôn Ðoài cách có một thôi đê

Thôn Ðoài vào đám hát thâu đêm
Em mải tìm anh chả thiết xem
Chắc hẳn đêm nay giường cửi lạnh
Thoi ngà nằm nhớ ngón tay em

Chờ mãi anh sang anh chẳng sang
Thế mà hôm nọ hát bên làng
Năm tao bảy tuyết anh hò hẹn
Ðể cả mùa xuân cũng nhỡ nhàng!

Mình em lầm lũi trên đường về
Có ngắn gì đâu môt dải đê!
Áo mỏng che đầu mưa nặng hạt
Lạnh lùng thêm tủi với canh khuya

Bữa ấy mưa xuân đã ngại bay
Hoa xoan đã nát dưới chân giày
Hội chèo làng Ðặng về ngang ngõ
Mẹ bảo: “Mùa xuân đã cạn ngày”

Anh ạ! Mùa xuân đã cạn ngày!
Bao giờ em mới gặp anh đây?
Bao giờ hội Ðặng đi ngang ngõ
Ðể mẹ em rằng “hát tối nay”?

Nguồn:thica.net

..................................................................